اقتصاد۲۴– عدمرغبت به سکونت در شهرهای جدید سبب شده پروژههای انبوه سازی مسکن دولتی که از اواسط دهه ۸۰ تاکنون در حال اجرا بوده است، با کمترین اقبال از سوی متقاضیان مسکن روبهرو شود. در حالی که وجود زمین دولتی در شهرهای جدید زمینه ساز تمرکز دولت بر مسکن سازی در شهرهای جدید بوده است، بررسی کارنامه سکونت در این شهرها که اغلب در حومه یک کلانشهر جانمایی شده، حکایت از بی میلی شهروندان به سکونت در این شهرها دارد؛ موضوعی که سبب شده جمعیت ساکن در شهرهای جدید طی کمتر از یک پنجم جمعیت پذیری این شهرها باشد. مسافت زیاد شهر مادر تا شهرهای جدید از یک سو و نبود امکانات حملونقلی مناسب که سریع السیر و انبوه بر باشد، سبب شده در سالهای گذشته انتخاب شهروندان مستاجر در شهرهای بزرگ، نقل مکان به واحدهای دولتی ساز در شهرهای جدید نباشد؛ موضوعی که یک نماینده مجلس نیز به آن اذعان کرده است.
عبدالجلال ایری سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی به تازگی گفته است: عموم متقاضیان خانههای طرح نهضت ملی در تهران از اینکه خانه هایشان در شهرهای جدید و با فاصله بسیار زیاد از مرکز استان تهران تحویل میشود، ناراضی هستند؛ بنابراین باید ابتدا به دنبال خانه سازی در داخل پایتخت باشیم.
ایری نسخه جایگزین توسعه شهرهای جدید را احیای بافتهای فرسوده در کلانشهرها دانسته و گفته است: در حال حاضر تهران نزدیک ۵هزار هکتار بافت فرسوده دارد که به دلیل وجود زیرساختهای اساسی در این محدودهها مانند برق، آب و گاز، امکانات فرهنگی و ورزشی، خدماتی، نیروی انتظامی و مراکز خدمات درمانی و نیز برخورداری از زیرساختهای مناسب حملونقلی، ظرفیت بسیار خوبی برای ساخت مسکن در قالب طرح نهضت ملی به شمار میآید.
تجربه سالهای گذشته نشان داد ظرفیت سکونتی ایجاد شده در شهرهای جدید اطراف پایتخت و سایر ابرشهرها، بیش از اینکه با استقبال بد مسکنها یا مستاجران ساکن در شهرهای بزرگ روبهرو شود، به مقصد مهاجرانی که قصد سکونت در کلانشهرها را داشتند، اما از هزینههای زندگی در این شهرها بر نمیآمدند، تبدیل شد.
بررسیهای کارشناسی نشان میدهد مهمترین نقطه ضعف و به عبارت دقیقتر پاشنه آشیل طرحهای مسکن سازی دولتی در طول حدود ۱۵ سال اخیر، عدمپیشبینی امکانات حملونقل عمومی در این شهرها و اتصال سریع السیر آنها به شهرهای مادر است. در حال حاضر اغلب طرحهای حملونقل نظیر ساخت مترو برای برقراری اتصال شهرهای جدید به شهر مادر به سرانجام نرسیده است. ساکنان شهر جدید پرند سالهاست که در انتظار مترو هستند و با وجود وعدههای متعدد، بعید است این پروژه امسال هم به بهره برداری برسد.