افزایش قیمت جهانی پلاستیکهای بازیافتی در هفتههای اخیر را نمیتوان صرفاً یک نوسان مقطعی دانست، بلکه این روند بازتابی از تغییرات عمیقتر در ساختار بازار جهانی پتروشیمی است؛ تغییراتی که تحت تأثیر همزمان تحولات ژئوپلیتیکی، اختلال در زنجیره تأمین خوراکهای فسیلی و بازتعریف اولویتهای تولیدکنندگان پلیمری شکل گرفتهاند.
به گزارش سرویس اقتصادی تابناک، وقوع جنگ و بسته شدن تنگه هرمز، بهعنوان یکی از حیاتیترین شریانهای انتقال انرژی جهان، شوک شدیدی به بازار نفتا وارد کرده و پیامدهای آن بهسرعت در قیمت محصولات پلیمری نمایان شده است.
بررسی ها نشان می دهد اختلال در عرضه نفتا از خاورمیانه موجب افزایش شدید هزینه تولید پلاستیکهای نو شده، بهگونهای که قیمت برخی گریدهای پلیمری در بازارهای جهانی تقریباً دو برابر شده است. در چنین شرایطی، تولیدکنندگان پاییندستی که با فشار حاشیه سود مواجهاند، بهطور فزایندهای به سمت مواد بازیافتی بهعنوان جایگزینی عملی و در کوتاهمدت در دسترس حرکت کردهاند. این تغییر ناگهانی در الگوی تقاضا، صنعت بازیافت جهانی را با شوکی کمسابقه مواجه کرده و توازن سنتی میان عرضه و تقاضا را بر هم زده است.
افزایش تقاضا برای پلیپروپیلن، پلیاتیلن سنگین و سبک بازیافتی باعث شده قیمتها به سطوحی برسند که پیشتر تنها در بازار پلیمرهای نو مشاهده میشد. نکته کلیدی آن است که رشد قیمتها صرفاً ناشی از هیجانات بازار نیست، بلکه ریشه در محدودیتهای واقعی عرضه دارد. ظرفیت بازیافت در بسیاری از کشورها متناسب با جهش تقاضا توسعه نیافته و همین مسئله باعث شده خریداران بر بر این باورند که اثرات اصلی این تحولات از سه کانال بروز میکند: افزایش بهای سوخت، تشدید بیثباتی در لجستیک دریایی و احتیاط بیشتر خریداران در قراردادهای بلندمدت.
در خصوص چشمانداز آتی، بازار با دو سناریوی اصلی مواجه است. در سناریوی نخست، با کاهش تنشها و بهبود نسبی مسیرهای تأمین انرژی، قیمتها ممکن است در ماههای آینده تا حدودی تعدیل شود. اما در سناریوی دوم که مبتنی بر تداوم نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی است، قیمت پلاستیکهای بازیافتی احتمالاً در سطوح بالا باقی خواهد ماند و حتی میتواند به تثبیت یک «کف قیمتی جدید» در بازار منجر شود؛ تحولی که پیامدهای بلندمدتی برای استراتژی تولید و سرمایهگذاری در صنعت پتروشیمی به همراه خواهد داشت.