اقتصاد۲۴- بازار اجاره مسکن شهر تهران در آستانه فصل اوج جابه جایی مستاجرها، با سه تغییر مهم همراه شده است. سه تغییری که امیدواریها در خصوص بازگشت این بازار از تورم داغ دو سال گذشته را تقویت کرده است.
تازهترین بررسیها وتحقیقات میدانی «دنیایاقتصاد» از بازار اجاره مسکن در مناطق مختلف و مصرفی شهر تهران نشان میدهد، در حالی که در روزهای آینده این بازار به فصل اوج جابه جاییها (تابستان) وارد خواهد شد، علامتی از تورمهای بسیار بالای دو سال اخیر که منجر به قله پیمایی تا ۵۰ درصدی اجاره بها شد، رصد نمیشود.
این در حالی است که برخلاف رویه پارسال، امسال هر دو سمت فعال بازار اجاره یعنی موجر و مستاجر به تمدید قراردادهای سال گذشته متمایلتر شده اند. از سوی دیگر، شکل سوم تغییر بازار اجاره ۱۴۰۲، هم اکنون خود را بهصورت تمایل اکثر موجران برای دریافت اجاره بهای ماهانه بیشتر در برابر سهم کمتر مبلغ رهن نشان میدهد. مجموع این سه تغییر مهم و البته جدید در بازار اجاره مسکن، باعث شده است فعالان و واسطههای این بخش از بازار مسکن، نسبت به ثبت تابستانی با حرارت کمتر نسبت به دو سال گذشته در بازار اجاره ابراز امیدواری کنند.
البته یافتهها از شرایط فعلی، هرگز نشاندهنده بروز وضعیت مطلوب، عادی ومتعارف در بازار اجاره نیست. اگر چه علائم اولیه از کاهش شیب رشد اجاره بها نسبت به مقطع زمانی دو سال اخیر در بازار اجاره روزهای پایانی خردادماه در مناطق مختلف مصرفی شهر تهران رصد میشود، اما هنوز شرایط در این بازار به لحاظ سطح اجاره بها و عدمتناسب با قدرت خرید وتوان اقتصادی خانوارهای مستاجر نامطلوب و دشوار است. با این حال، این نشانهها میتواند علائمی از عدمرشد شدید اجاره بها مشابه شرایطی که در دو سال گذشته در این بازار تجربه شد را به مستاجرها وفعالان اجاره مسکن مخابره کند.
در حالی که کمتر از ۱۰ روز به آغاز فصل طلایی جابه جایی در بازار اجاره مسکن باقی مانده است، فعالان این بازار مشخصات فعلی این بازار را تشریح کردند. یافتههای «دنیایاقتصاد» در جریان انجام تحقیقات میدانی از بازار اجاره مسکن مناطق مصرفی شهر تهران در نیمه شمالی و جنوبی پایتخت (بخشهای مصرفی منطقه ۲، مناطق ۴ و ۵، ۸ تا ۱۰ و ۱۷ و ۱۹)، نشان میدهد، رشد اجاره بها امسال به شدت سال قبل (خرداد ۱۴۰۱) و همچنین سال قبل از آن (خرداد ۱۴۰۰) نیست.
در شرایطی که اجاره بهای مسکن در هر کدام از دو سال اخیر در شهر تهران حول و حوش ۵۰درصد و در برخی موارد بیش از این میزان افزایش یافت و مستاجرها را با دردسرهای زیادی مواجه کرد، اما رصد اولیه از بازار اجاره ۱۴۰۲ در فصل اوج جابه جایی ها، از کاهش شیب رشد اجاره بها در شماره معکوس شروع تابستان سالجاری خبر میدهد. واسطهها و فعالان بازار مسکن در مناطق گفته شده به «دنیایاقتصاد» اعلام کردند: نرخ رشد اجاره بها امسال نسبت به دو سال قبل کمتر است و پیشبینی میشود این نرخ رشد در ادامه و در فصل تابستان نیز کمتر از تابستان سال گذشته رقم بخورد.
در واقع آنچه از زمان حاضر بازار اجاره استنباط شده و همچنین برای سه ماه پیش روی این بازار پیشبینی میشود، رشد کمتر اجاره بها نسبت به قله پیماییهای ۴۰ تا ۵۰ درصدی دو سال اخیر است. واسطههای بازار معاملات این مناطق به «دنیایاقتصاد» اعلام کردند: قراردادهای اجاره مسکن در روزهای اخیر به طور متوسط با نرخ رشد حول و حوش ۳۰ تا ۳۵ درصدی تمدید شده است؛ هر چند در برخی موارد این میزان کمتر و بیشتر نیز بوده است؛ به عنوان مثال در برخی از قراردادهای جدید این افزایش تا ۴۰درصد نیز بوده است که تعداد آنها زیاد نیست.
اما در قراردادهای تمدیدی، تورم اجاره خرداد امسال در روزهای پایانی این ماه و در آستانه فصل اوج جابه جایی ها، به طور متوسط بین ۳۰ تا ۳۵درصد بوده است. در این میان برخی از موجرهای با انصاف نیز در صورت رضایت از مستاجر، اجاره بها را کمتر از این میزان نیز افزایش داده اند. با این حال، شیب رشد اجاره بها هم اکنون کمتر از تورم اجاره مقطع زمانی مشابه سال قبل است. اما هنوز سطوح جدید اجاره بها از توان بخش زیادی از خانوارهای مستاجر خارج است و بخش زیادی از آنها در تامین مبالغ جدید اجاره، با مشکل مواجهند؛ بنابراین هنوز نمیتوان گفت که بازار اجاره به شرایط عادی، متعارف و رضایت بخش برای مستاجرها چرخش کرده است، اما دستکم میتوان امیدوار بود که حرارت تورم اجاره تابستان امسال، کمتر از دو سال اخیر باشد.