به گزارش خبرگزاری آنا؛ کایا کالاس روز سهشنبه و پیش از آغاز نشست شورای وزیران خارجه اتحادیه اروپا در لوکزامبورگ اعلام کرد که تحولات اخیر مرتبط با درگیریها در منطقه نشان داده است آزادی کشتیرانی نمیتواند با مدلهایی نظیر «پرداخت در ازای عبور» جایگزین شود. وی همچنین بر حمایت اتحادیه اروپا از راهحلهای دیپلماتیک تأکید کرد و مواضع رایج در غرب درباره برنامه هستهای ایران و ظرفیتهای دفاعی تهران را یادآور شد.
این مواضع با ارجاع به حقوق دریاها در حالی مطرح میشود که ایران عضو کنوانسیون ۱۹۸۲ حقوق دریاها (UNCLOS) نیست و به همین دلیل تعهدات ناشی از این سند، از جمله «عبور ترانزیتی» در تنگهها، را برای خود لازمالاجرا نمیداند. ایران هنگام تصویب این کنوانسیون نیز در یک بیانیه تفسیری اعلام کرده بود که مقررات یادشده فقط برای دولتهای عضو الزامآور است.
بر اساس رویکرد حقوقی تهران، چارچوب عملیاتی عبور از تنگهها نه بر مبنای «عبور ترانزیتی» بلکه بر پایه مفهوم «عبور بیضرر» قرار دارد که ریشه آن در کنوانسیون ۱۹۵۸ ژنو است؛ سندی که ایران عضو آن محسوب میشود. در این چارچوب، عبور کشتیها از آبهای سرزمینی مجاز است، مشروط بر اینکه تهدیدی برای امنیت، نظم یا منافع دولت ساحلی ایجاد نکند. از دید ایران، اقدامات انجام شده در تنگه هرمز نیز در همین چارچوب قابل تفسیر است.