اقتصاد۲۴- ماراتن «خرید مسکن» در کشور براساس میانگین درآمد سالانه خانوارهای شهری، قدرت پسانداز و همچنین سطح متوسط قیمت آپارتمان در مناطق شهری کشور، به ۷۴سال افزایش پیدا کرد. این «دوره انتظار تا کلید خانه»، براساس آمار شاخص «امید به زندگی»، معادل یک عمر برآورد میشود که به این ترتیب، تصویر کاملا روشن و شفاف از «ناکارآمدی سیاستهای تامین مسکن» طی سالهای اخیر را ارائه میکند.
این در حالی است که نیمه دهه۹۰ و قبل از جهش قیمت مسکن، شاخص «انتظار برای خرید مسکن» برای خانوارهای شهری، رقمی معادل ۱۴سال بود. ماراتن فرسایشی تا کلید مسکن، در حال حاضر برای تهرانیها نیز براساس همین بررسی-که دادههای رسمی سال۱۴۰۱ مبنای آن است- ۱۱۲سال به طول میانجامد.
اکنون، پرسش اصلی در مواجهه با «بنبست بازار مسکن برای تقاضای مصرفی» این است؛ آیا راه دیگری غیر از این ماراتن غیرممکن برای صاحبخانه شدن وجود دارد یا میتوان طراحی کرد؟ بررسیها در اینباره نشان میدهد، از آنجا که طول دوره انتظار برای صاحبخانه شدن در یک بازار مسکن کارآمد، مطابق الگوی جهانی، حول و حوش ۱۰سال است، وضعیت فعلی در کشور باید به نفع «خانهاولیهای اجارهنشین» تغییر پیدا کند؛ آن هم در شرایطی که نه تنها این اعداد و ارقام که گزارش اخیر مرکز پژوهشهای مجلس هم مشخص میکند، ۶ دهک اول جامعه با بحران دسترسی به مسکن مناسب روبهرو هستند.
بر این اساس، راه اصلی جایگزین ماراتن «عمر» تا کلید مسکن، از طریق «مهار پایدار رشد نقدینگی و تورم عمومی بهعنوان محرکهای تورم مسکن، یک دهه رشد اقتصادی بالا برای توانمندسازی قدرت خرید خانوارها و همچنین کنترل عوامل تولید انتظارات تورمی با هدف کاهش تقاضای سرمایهای و سوداگرانه ملکی» میتواند طراحی و مقابل خریداران مصرفی مسکن قرار بگیرد. البته، از آنجا که این مسیر، به احتمال زیاد، زمانبر خواهد بود، یک «مسیر موقت» هم وجود دارد.
بیشتر بخوانید: قیمت مسکن در تهران طی ۱۲ سال ۲۶۰۰ درصد افزایش یافت/ ایرانیها با ۸ مدل تازه بی خانمانی مواجهاند