اقتصاد ۲۴- طرح ساخت مسکنملی ۲ ساله شد؛ اما «تقاضای پایکار» و «تیراژ ساخت» هر دو کمتر از نصف هدف مصوب است. بررسیها براساس آمارهای ثبتنامی و پیشرفت پروژهها نشان میدهد، تاکنون ساخت حدود ۶۰۰ هزار واحد مسکونی شروع شده و در حال انجام است. در سمت تقاضا نیز از ۱.۷ میلیون واجدشرایط قطعی، حدود ۶۵۰ هزار خانوار «سوار ماشین مسکن ملی» شدهاند؛ به این معنی که بخشی از «آورده نقدی» خود را پرداخت کردهاند. این ارقام مشخص میکند، از هر ۳متقاضی مسکن دولتی، فقط یکنفر میتواند از پسکار بربیاید. علت، بررسی شده است.
به گزارش دنیای اقتصاد، صورت وضعیت مسکن میلیونی، دو سال و یک ماه بعد از تصویب طرح خانه سازی دولتی، یک دیوار مالی در مسیر این طرح را نشان میدهد. تازهترین آمارهای مربوط به برنامه ساخت یک میلیون مسکن در سال، که آخر شهریور ۱۴۰۰ با تصویب و ابلاغ قانون جهش تولید مسکن آغاز شد نشان میدهد، از هر سه متقاضی واجد شرایط مسکن دولتی، عملا دو نفر به پروژهها نمیرسند. این آمار از مقایسه تعداد «تقاضای موثر» در برابر تعداد «تقاضای اولیه قطعی» برای واحدهای مسکونی طرح خانه سازی دولتی (یک میلیون مسکن در سال)، به دست آمده است.
بر اساس آخرین آمارهای مربوط به وضعیت متقاضیان و ساخت خانههای دولتی در قالب نهضت ملی مسکن، تاکنون حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر از سوی دولت به عنوان «تقاضای اولیه قطعی» شناسایی و معرفی شده اند. آمار کل ثبت نامکنندگان این طرح ۶ میلیون نفر است. تقاضای اولیه قطعی یعنی آن دسته از متقاضیانی که در مراحل مختلف مربوط به پایش ثبت نام کنندههای طرح نهضت ملی مسکن از همه فیلترهای تعیینشده عبور کرده و تمام شروط تعیینشده از سوی مجری این طرح برای قرار گرفتن در فهرست نهایی متقاضیان واجد شرایط را داشته اند. اما تاکنون، از یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر متقاضی که هم از نظر مجری طرح یک میلیون مسکن در سال واجد شرایط ورود به این برنامه تامین مسکن دولتی بوده اند و هم خودشان برای قرار گرفتن در فهرست متقاضیان این واحدها تمایل داشته و اقدام به ثبتنام کردهاند، تنها ۶۵۰هزار نفر موفق شده اند سوار بر ماشین یک میلیون مسکن شوند. از سمت عرضه نیز، در حالی که مطابق با هدف گذاری صورتگرفته برای ساخت سالانه یک میلیون مسکن از سال ۱۴۰۰، عملا تاکنون باید ۲ میلیون واحد مسکونی ساخته و تحویل میشد تنها حدود ۶۰۰ هزار واحد مسکونی ساخته شده و در حال ساخت است که البته بخشی از این واحدها نیز تاکنون تحویل متقاضیان شده است.
این ۶۰۰ هزار واحد مسکونی جدیدترین آمار از واحدهای مسکونی دارای قرارداد با سازنده یا عملا آمار واقعی از تعداد خانههایی است که در طرح مسکن ملی وارد پروسه عملیات اجرایی ساخت شده اند.
بررسیها نشان میدهد، گذشته از آنکه طرح ساخت یک میلیون مسکن عملا از هدف گذاری صورتگرفته در قانون جهش تولید مسکن عقب مانده است، اما یک پیام مهم از متن این آمارها قابل دریافت است. این پیام مهم آن است که به طور متوسط از هر سه نفر تقاضای موثر و واجد شرایط مسکن ملی تنها یک نفر تاکنون موفق شده است سوار بر ماشین خانه سازی دولتی شود. یعنی از حدود یک میلیون و ۷۰۰هزار نفر متقاضی واجد شرایط تنها حدود ۶۵۰هزار نفر، آورده اولیه واریز کرده اند. این در حالی است که این آمار ۶۵۰هزار نفری از افرادی که اقدام به واریز آورده اولیه کرده اند تنها مربوط به تعداد متقاضیانی است که قسط اول آورده یعنی ۴۰ میلیون تومان را پرداخت کرده اند.
بررسی ها، اما نشان میدهد در دومین سال از اجرای طرح خانه سازی دولتی دست کم باید متقاضیان به طور متوسط آوردهای ۲۰۰ میلیون تومانی پرداخت کرده باشند، اما هیچ آماری از تعداد افرادی که این میزان آورده یا بیش از آن به شبکه بانکی برای تزریق به پروژهها واریز کرده باشند، در دست نیست. این در حالی است که برخی پروژهها هم در مراحل پایانی ساخت قرار دارند و محاسبات صورتگرفته نشان میدهد در این پروژهها که نزدیک ۷۰درصد پیشرفت فیزیکی دارند، آورده نقدی مطالبهشده که باید از سوی متقاضیان واریز شود رقمی بیش از ۳۰۰ میلیون تومان است.