اقتصاد ۲۴- نقص بزرگ در روند ساخت مسکن دولتی از «رعایت نشدن شیوه مرسوم و متعارف صدور پروانه ساختمانی» در این پروژهها حکایت دارد. سازندهها و برخی مسوولان ناظر بر این ساختوسازها از «سرعت پایین تامین خدمات سهگانه» گلایه میکنند؛ به این معنا که در این پروژهها ساخت حدود ۴۰۰هزار واحد مسکونی روی زمینهای ۹۹ساله شروع شده، اما تامین آب و برق و گاز برای آنها، «مساله» است.
ردپای مسکن سازی بدون پروانه، در عقب ماندگی تامین خدمات زیربنایی خانههای دولتی از پروژههای در حال احداث، مشاهده شد. تازهترین آمارها درباره برنامه ساخت یک میلیون مسکن در سال نشان میدهد، تامین خدمات زیربنایی شامل آب، برق وگاز که میتوان آنها را خدمات ضروری زندگی ساکنان در واحدهای مسکونی دانست، از تعداد پروژهها و واحدهای در دست ساخت عقب مانده است.
یافتهها حاکی است تاکنون از یک میلیون و ۷۰۰هزار واحد مسکونی تعریفشده در قالب این طرح، معادل ۴۰۰ هزار واحد روی اراضی دولتی و ۹۹ ساله در دست احداث است. این ۴۰۰هزار واحد مسکونی عمدتا همان واحدهایی هستند که نیازمند تامین خدمات زیربنایی سهگانه (آب، برق و گاز) و آماده سازی زمین هستند. برآوردهای انجامشده نشان میدهد تامین خدمات زیربنایی سهگانه زندگی و همچنین آماده سازی زمین برای ساخت این واحدها، به قیمت امروز چیزی حدود ۱۹۰ میلیون تومان به ازای هر واحد مسکونی هزینه دارد؛ یعنی برای تامین خدمات زیربنایی سهگانه زندگی (آب، برق و گاز)، برای تنها همین ۴۰۰هزار واحد تعریفشده تاکنون روی اراضی دولتی چیزی حدود ۸۰ همت (۸۰هزار میلیارد تومان) منابع نیاز است. واحدهایی که قیمت هر کدام از آنها دست کم چیزی حدود یک میلیارد تومان (به قیمت امروز) است.
فروردین امسال، در جلسه شورایعالی مسکن مقرر شد هزینه مربوط به تامین خدمات در طرح نهضت ملی مسکن به صورت سهم یکسوم وزارت راه و شهرسازی، یکسوم وزارت نیرو و یکسوم استانداریها تامین شده و اختصاص یابد. اخیرا وزارت راه و شهرسازی اعلام کرد مبلغی معادل ۳هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان تاکنون از منابع صندوق توسعه ملی مسکن برای تامین خدمات زیربنایی خانه سازی دولتی تامین شده است؛ اما هنوز هیچ آمار دقیقی از جزئیات تامین یا عدمتامین دو سهم ۳هزار و ۵۰۰ میلیارد تومانی دیگر از سوی وزارت نیرو و استانداریها در دست نیست.
آمارها نشان میدهد تامین تنها ۳هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان از سوی وزارت راه و شهرسازی و در خوشبینانهترین حالت در صورت همکاری کامل وزارت نیرو و استانداریها در تامین سهم خود از منابع موردنیاز برای خدمات زیربنایی خانههای دولتی ساز که مجموعا به ۱۰هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان میرسد چیزی حول و حوش تنها ۱۰درصد از منابع مورد نیازی است که همین حالا و به قیمت امروز برای تامین خدمات سهگانه ۴۰۰هزار واحد مسکونی شروعشده در اراضی دولتی، موردنیاز است.
این در حالی است که همزمان با افزایش تعداد واحدها در جریان پیشرفت برنامه ساخت ۴ میلیون مسکن دولتی، طبیعتا حجم منابع مالی موردنیاز برای تامین خدمات، افزایش مییابد.
در چنین شرایطی دو سوال مهم ایجاد میشود. سوال اول آن است که چرا تامین خدمات که از ابتدای طرح خانه سازی دولتی قرار بود قبل از ساخت مسکن انجام شود حالا از ساخت خانهها عقبتر است؟ و سوال دوم اینکه این ۸۰هزار میلیارد تومانی که هم اکنون برای تامین خدمات سهگانه ضروری برآورد شده باید از کجا تامین شود؟ و آیا تاکنون تامین شده است؟
بیشتر بخوانید: شرط خروج مسکن از رکود