اقتصاد۲۴- سالهای ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۲ بازار مسکن را میتوان به لحاظ اتفاقاتی که در روند «قیمت» رخ داد، به چهار مقطع «آرامش»، «جهش»، «حفظ وضعیت» و «آتشبس» تقسیم کرد. همین مقاطع زمانی از زاویه «معاملات» بهصورت «رکودنسبی و رونق کوتاه»، «رکود شدید»، «ابررکود» و «ابررکود مطلق» قابل توصیف است. در این سالها، سقوط معاملات مسکن از باند قیمتها، اگرچه به معنای «تخریب کامل جریان خریدهای مصرفی آپارتمان» در تهران و همه شهرهای ایران است، اما ابعاد و عمق خرابیها، دو بازار دیگر را هم تحت تاثیر قرار داد.
حجم «حضور» در بازار خرید و فروش آپارتمان در تهران به کمتر از یک سوم ۱۰ سال پیش رسیده است؛ خلوتترین سال بازار معاملات مسکن، ظاهر امیدوارکنندهای برای سیاستگذار دارد، اما این «زلزله بزرگ ملکی» به کدام بازارهای مرتبط، خسارت شدید وارد کرده است؟ یک تصویر ۱۰ ساله از پرواز قیمت مسکن و سقوط معاملات مسکن، پیامهای روشن و معناداری به بازیگران این بازار و ناظران و سیاستگذارانش ارائه میکند.
سالهای ۹۳ تا ۱۴۰۲ بازار مسکن را میتوان به لحاظ اتفاقاتی که در روند «قیمت» رخ داد، به چهار مقطع «آرامش»، «جهش»، «حفظ وضعیت» و «آتش بس» تقسیم کرد. همین مقاطع زمانی را، اما اگر از دوربین «معاملات» رصد کنیم، به ترتیب به صورت «رکود نسبی و رونق کوتاه»، «رکود شدید»، «ابررکود» و «ابررکود مطلق» قابل توصیف است.
بهترین دوره بازار مسکن طی این ۱۰ سال، مقطع زمانی اول بود که بهواسطه نزدیک به ۴ سال «ثبات قیمت آپارتمان» در سالهای ۹۳ تا اواخر ۹۶، حجم قابلتوجهی از متقاضیان مصرفی توانستند صاحب خانه شوند؛ ماهی، میانگین حدود ۱۳ هزار خرید واحد مسکونی در پایتخت که بالای دو سوم آنها، به قصد سکونت معامله شد.
بدترین دوره نیز، آخرین مقطع این یک دهه است یعنی همین امسال که «جریان خرید مصرفی» آپارتمان تقریبا متوقف شده است؛ کل خرید ماهانه آپارتمان به ۳ هزار واحد سقوط کرده که البته سهم مصرفیها از این خریدهای ناچیز، بسیار پایین گزارش میشود.
به این ترتیب، مشخص میشود هنگام آرامش قیمت، مصرفکننده بیشترین نفع را از بازار مسکن میبرد، اما در زمان جهش قیمت، چون محیط برای خانه اولیها نامساعد میشود، تقاضای مصرفی عملا از بازار خارج میشود.