برنامه فضایی شوروی چه نقشی در فروپاشی این رژیم سیاسی داشت؟/ چرا شوروی رقابت در فضا را به آمریکا باخت؟

یکی از ویژگی‌های یک نظام دولت گرا که اولویت مطلق را برای قدرت دولت قائل است، نظامی کردن (میلیتاریزاسیون) اقتصاد به منظور تحکیم و حفظ قدرت دولت، هم در داخل و هم در داخل کشور است. در مورد شوروی، امنیتی شدن دولت ارتقای فناوری دفاعی را در رأس برنامه ریزی قرار داد و علم و فناوری در خدمت کامل نهاد برقرار سازنده امنیت دولتی (یعنی ارتش) قرار گرفت. نتیجه آن رویکرد ایجاد سیاهچاله نظامی-صنعتی عظیم بود که به طور مداوم منابع دولتی را تحلیل می‌برد.
یکی از ویژگی‌های یک نظام دولت گرا که اولویت مطلق را برای قدرت دولت قائل است، نظامی کردن (میلیتاریزاسیون) اقتصاد به منظور تحکیم و حفظ قدرت دولت، هم در داخل و هم در داخل کشور است. در مورد شوروی، امنیتی شدن دولت ارتقای فناوری دفاعی را در رأس برنامه ریزی قرار داد و علم و فناوری در خدمت کامل نهاد برقرار سازنده امنیت دولتی (یعنی ارتش) قرار گرفت. نتیجه آن رویکرد ایجاد سیاهچاله نظامی-صنعتی عظیم بود که به طور مداوم منابع دولتی را تحلیل می‌برد.

برنامه فضایی شوروی چه نقشی در فروپاشی این رژیم سیاسی داشت؟

اقتصاد ۲۴- نوژن اعتضادالسلطنه- علیرغم آن که مسابقه فضایی تنها دلیل مشکلات اقتصادی اتحاد جماهیر شوروی نبود، نقش مهمی در پس زمینه گسترده‌تر سوء مدیریت اقتصادی و اولویت بندی ایفا کرد که در نهایت به فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی انجامید. در این گزارش به رقابت فضایی شوروی و آمریکا، نقاط و ضعف دو کشور و تاثیر هزینه‌های این رقابت در سقوط رژیم کمونیستی شوروی پرداخته خواهد شد.

اتحاد جماهیر شوروی (دست کم در روز‌های به اصطلاح مسابقه فضایی) فاقد اقتصاد به معنای علمی آن بود. برخورداری از یک “اقتصاد” مستلزم وجود یک “بخش خصوصی” و “کسب و کار” است که ثروت تولید کنند. در اتحاد جماهیر شوروی چنین سازوکاری وجود نداشت. در عین حال، نهاد دولت واقعا نمی‌تواند ثروت خلق کند و هیچ سازوکاری برای انجام این کار ندارد. دولت صرفا می‌تواند به چاپ اسکناس بپردازد و حسن نیت مردم می‌تواند آن را تا حد محدودی حفظ کند، اما این بسیار کم‌تر از ملزومات آن چیزی است که در عرف علمی “اقتصاد” نامیده می‌شود. هم چنین، یک اقتصاد معمول و نرمال برای انجام امور نیازمند وجود “بازار” است. در یک کشور کمونیستی بازار‌ها واقعا نمی‌توانند وجود داشته باشند، زیرا این امر مستلزم وجود نهاد‌های خصوصی است. چنین چیز‌هایی به دلیل ماهیت سیستم کمونیستی نمی‌توانست در اتحاد جماهیر شوروی وجود داشته باشد.

منبع  : اقتصاد 24

برای مشاهده کامل مطلب کلیک کنید

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *