پس از پایان جشنواره فیلم فجر، این انتظار در میان سینمادوستان به وجود آمد که با رایزنیهای وزارت ارشاد، ردهبندی صنفی سینماها از درجه 3 به درجه 2 ارتقا یابد. تنها در این صورت بود که امیدها برای زنده ماندن سینماها در سال سخت 1400 بیشتر میشد. اما متاسفانه این مهم به وقوع نپیوست تا با نارنجیشدن اصفهان، حالا سینماهای نصفجهان نیز مانند پایتخت، باز هم کرکرههای خود را پائین بکشند. اتفاقی که خیلیها آن را در نتیجه اهمالکاریهای وزارت ارشاد و سازمان سینمایی میدانند. امروز و در شرایطی که رستورانها، کافهها، استخرها و دیگر مشاغل نهچندان ضروری مشغول به کار هستند، سینماها تعطیل شدهاند و این اتفاق از آن سو، پراهمیت است که اعتماد ازدسترفتهای که با اکران نوروزی در حال ترمیمیافتن بود، دوباره از بین رفت و با مشخصنبودن آینده سینماها، احتمالا با فیلمسوزی دیگری مواجه میشویم که اجازه نمیدهد صاحبان آثار سینمایی، فیلمهای خود را در شرایط مشابه، برای اکران تابستان و دیگر اوقات امسال نمایش دهند. گرچه حتی قرارگرفتن سینماها در مشاغل ردیف دوم نیز به این سادگیها نمیتواند مخاطبان را با سالنهای تاریک آشتی دهد.
در 10 روز ابتدایی امسال که تقریبا سینماهای تمام کشور باز بودند، استقبالی حداقلی از فیلمهای روی پرده صورت گرفت؛ بهطوریکه مجموع فروش 5 فیلم جدید، به 300 میلیون تومان هم نرسید، حال آنکه گیشه 10 روز نخست سینماهای کشور در نوروز 97 با بلیت 15 هزار تومانی، چیزی در حدود 13میلیارد تومان بود.
سینمادوستان اصفهانی در نوروز امسال، استقبال نسبتا خوبی از آثار به عمل آورند و حتی در سانسهای نزدیک به نیمهشب نیز (که در ابتکاری قابلقبول، نیمبها شده بودند) به تماشای فیلمها نشستند. در نوروز امسال، بهرغم 5 فیلم جدید اکران، برخی فیلمهای قبلی نظیر «دیدن این فیلم جرم است»، «شنای پروانه»، «آقای سانسور»، «پیشیمیشی» و «کانجورینگ» در پردیسهایی چون ساحل و چهارباغ به روی پرده رفتند و بدین ترتیب، دست مخاطب برای تماشای فیلمهایی در ژانرهای متنوع باز بود. البته که ذکر این نکته نیز قابل توجه است که ترکیب اکران نوروزی سالیان گذشته، روی 7 فیلم بسته میشد. نیمی از این تعداد آثار کمدی بودند، یک فیلم کودک و چند فیلم نیز درامهای خانوادگی و اجتماعی.
این ترکیب برای امسال، 5 فیلم در نظر گرفته شد با تنها 2 کمدی و 3 فیلم اجتماعی. نکته جالب آنکه برخلاف سالیان گذشته که رقابت نفسگیر میان تهیهکنندگان بر سر اکران نوروزی شکل میگرفت، برای نوروز 1400، تنها 12 فیلم تمایل خود برای نمایش را اعلام کردند که این تعداد فیلم از دل آنها بیرون کشیده شد. جالبتر آنکه فیلم برنده سیمرغ مردمی جشنواره میتوانست مستقیما در نوروز امسال نمایش داده شود اما تهیهکننده «ابلق»، هیچ درخواستی برای نمایش نوروزی امسال ارائه نداد.
همانگونه که میدانید فهرست فیلمهای اکران نوروزی، طی 5 روز پایانی اسفند اعلام شد. اگرچه تا امروز هیچ دلیلی برای این تأخیر اعلام نشده اما برخی منابع، از کمبود فیلمهای متقاضی اکران نوروزی سخن گفتهاند. شاید به همین دلیل باشد که فیلمهای عجیبی مانند «خون شد» و «خورشید» در این فهرست قرار گرفتهاند. درست مانند وعده رئیس شورای صنفی نمایش که پیشتر اعلام کرد یک فیلم کودک در نوروز 1400 به نمایش درخواهد آمد اما هیچ فیلمی از این ژانر به روی پرده نرفت. دلایلی که نشان میدهد تهیهکنندگان، علیرغم امتیازهایی که وزارت ارشاد و سازمان سینمایی در اختیارشان قرار دادهاند، تمایل چندانی برای نمایش آثارشان در این بازه تاریخی ندارند.
به این مورد اضافه کنید افزایش 50درصدی بلیت سینماها را. تجربه نشان داده هر زمان که بلیت سینماها با افزایش همراه شود، مکثی نسبتا طولانی میان مخاطبان سینما به وجود آمده و آنها استقبال همیشگی را از فیلمها به عمل نمیآورند. اما امسال مقوله افزایش قیمت بلیت از دو جنبه دیگر نیز حائز اهمیت شده: نخست آنکه این میزان افزایش قیمت بلیت در روزگاری اتخاذ شده که اقتصاد خانوادهها در سختترین و فشردهترین حالت ممکن خود به سر میبرد و این اقدام، چندان بخردانه و منطقی محسوب نمیشود و مشخص بود که بخشی از مخاطبان به همین دلیل به سینماها نمیروند. دوم هم آنکه این 50 درصد افزایش، تنها روی قیمت بلیت نبوده و با افزوده شدن رقم کارمزد خرید آنلاین، این رقم از 30 هزار تومان فراتر میرود. بنابراین افزایش این میزان قیمت بلیت، در این برهه از وضعیت سینماها که در بهترین حالت، کمتر از 20درصد فضای سینماها پر میشد، اقدام هوشمندانهای محسوب نشده و سینماها را خالیتر از هر زمان دیگری مواجه میسازد.
بنابراین شورای صنفی نمایش علیرغم آنکه نتوانست فیلمهای مهیجی را برای اکران نوروز در نظر بگیرد، مرتکب دومین اشتباه استراتژیک شد و خواست تا با افزایش قیمت بلیت، ضرر یکسال اخیر سینماداران و صاحبان فیلمها را به نوعی جبران کند، غافل از آنکه سینماها در همان ماههایی که باز بودند نیز نتوانستند علیرغم تمامی تبلیغاتی که راجعبه امن بودن آنها میشد، مخاطبان چندانی را به سمت خود بکشانند. این شورا از تجربه جشنواره فیلم فجر استفاده نکرد. بنابراین پرواضح است که تکلیف اقتصاد اکران نوروزی 1400 و میزان استقبال مخاطبان از همان روز دوشنبه 25 اسفندماه مشخص بود. خیلی عجیب است که هیچ فیلم اکران نوروزی از میان آثار پرمخاطب جشنواره فجر دو دوره اخیر انتخاب نشد، درحالیکه میشد با انتخاب فیلمهای پرمخاطب اقناع صاحبان آن آثار، ترکیب اکران نوروزی را با ریسک کمتری بست. در ادامه نگاهی خواهیم انداخت به 5فیلم جدیدی که در قالب اکران نوروزی 1400 به روی پرده رفتند و با بازگشایی سینماها، نمایش خود را از سر خواهند گرفت.