از سال 1308 که نخستین سالن سینما در اصفهان توسط «میرزا محمدجعفر مغزی» تأسیس شد تا امروز که 92 سال از آن واقعه میگذرد، سینما در اصفهان مانند بسیاری از کلانشهرهای این مرزوبوم، رنج دوران برده است. از روزگارانی که پیش از ورود سینما به اصفهان برخی قهوهخانهداران چهارباغ، با دریافت سیشاهی اقدام به نمایش فیلمهای صامت میکردند تا آتشگرفتن سینما همایون که قدیمیترها آن را با نام اصلیاش یعنی «پالاس» میشناسند.
تخریب سینما ایران که اولین سالن نمایش عمومی در اصفهان بود؛ سالنی که در ابتدای تخریب، خیلی وعدهها راجعبهآن دادند که آن را میسازیم بهتر از قبلش و یا گفتند به مرکز خریدی تبدیل میشود که به جای یک سالن، چند سالن را در خود جای میدهد، اما امروز با تلی از خاک، به زخم کهنه و ناسوری تبدیل شده که خاطر مردم این شهر را میآزارد. از تخریب عامدانه سینما پولیساریو که در شانزدهمین صبح سرد دیماه 64 به بهانه طرح پاکسازی چهارباغ صورت گرفت تا نفسهایی که طی چند سال برای تعطیلی و تخریب سینما فسلطین و آن گروکشیهای اسفناک به شماره افتاد. از سینمای شهری که روزگاری، پازولینی و انیس واردا، سکانسهایی از فیلمهایشان را در اینجا جلوی دوربین بردند. از بلبشوی چندهفتهای که در سال 1331 در اصفهان به راه افتاد و طی آن، بسیاری از سینماهای شهر، تقریبا تخریب شد تا آن شب گرم 14مرداد 57 که سینما شهر فرنگ (قدس امروزی)، یک شب تا صبح، کامل در آتش سوخت. سینما در اصفهان، رنج دوران دید تا به اینجا رسید.
اگر تهران، لالهزار را داشت که با انبوه سینماها و سنگفرشهای شاعرانهاش، محفلی برای عشاق سینما باشد، اصفهان هم چهارباغ را داشت که تا پیش از انقلاب، 11 سینما از 16 سینمای شهر را در خود جای داده بود. در دورهای که روند صنعتیشدن اصفهان شتاب بیشتری به خود گرفت، نهضت سینماسازی نیز در این شهر، رشد چشمگیری به خود دید. کارخانهها مانند تمامی شهرهای صنعتی جهان، نماد اشتغال آن زمان بودند و کارگرانی که سرمست از کار روزانه، به چهارباغی که تازه در آن سالها، توده مردم میتوانستند در آن قدم بگذارند، سیر و سیاحت میکردند و بخش اعظم مخاطبان سینما را تشکیل میدادند. در همان سالهای دهه 40 و مخصوصا 50 بود که چهارباغ اصفهان، شانهبهشانه لالهزار تهران، پاتوق سینمادوستان بود و به همین دلیل است که در ذهن بسیاری از مردم قدیمی این شهر، این خیابان با سینماهایش شناخته میشود. خاطراتشان در این خیابان، با سینما عجین شده و دیگر عادت کردهاند که وقتی میخواهند آدرسی در آن حوالی بدهند، بگویند فلانقدر پائینتر یا بالاتر از فلان سینمای سابق.
همپای مردم این شهر که سبب شدند تا اصفهان همتراز تهران، شلوغترین شهر سینمایی ایران باشد، سینماگران بسیاری هم از این آب و خاک برخاستند که نام و یادشان جاودانه شد: جهانگیر فروهر، محمدعلی کشاورز، کلارا استپانیانس، رضا ارحامصدر، عبدالحسین سپنتا، زاون قوکاسیان و اصغر فرهادی، تنها چند نفر از مفاخری هستند که سینمای اصفهان به ایران و جهان تقدیم کرده است. این رنج دوران، سینماگرانی را که به مثابه سنگ زیرین آسیاب، در تندباد حوادث فرهنگی محک خوردند،به سینمای ایران اعطا کرد تا بخشی از تاریخ سینمای این مملکت و افتخارات آن، توسط آنها شکل بگیرد.
همچنین علاقهمندی مردم اصفهان به سینما سبب شد تا بسیاری از سرمایهگذاران تهرانی، برای احداث سینما، به اصفهان بیایند. به همین دلیل بود که در سالهای منتهی به انقلاب، اصفهان با دارا بودن 16 سینما، پس از تهران در ردیف دومین شهر پرسینمای ایران قرار گرفت. هرچند که هیچ آمار مشخصی از تعداد مخاطبان آن سالهای سینما در اصفهان در دست نیست؛ اما برخی تصاویر و نقلقولها نشان از آن میدهد که مردم، سینماها را با صفوفی که مقابل باجه بلیتفروشی تشکیل میشد، میشناختند و مردمی که برای تماشای یک فیلم، گاهی تا ساعتها در صف میماندند تا به تماشای فیلمشان، ولو در سانسهای نیمهشب بنشینند.