بیش از بیست سال از تولد اولین نوزادی که با استفاده از رحم اجارهای در اصفهان به دنیا آمد، گذشته است. سال 1373 بود که اولین نوزاد در کشور از این طریق در شهر اصفهان و در بحبوبههای تابوهای اجتماعی و نگاههای هنجارشکنانه به دنیا آمد. سالها، اما طول کشید تا رحم اجارهای به عنوان یکی از روشهای درمان ناباروری در جامعه جا بیفتد و نهتنها زن و مردی که تمایل به بچهدارشدن دارند، از آن برای فرزندآوری استفاده کنند، بلکه برخی از زنان متأهل یا مجرد نیز برای اجارهدادن رحم خود دیگر ترس و واهمهای نسبت به بازخوردهای اجتماعی و انگشتنماشدن و طردشدن نداشته باشند.
سال 1393 بود که سیداسدالله کلانتری، عضو هیئتمدیره مرکز باروری و ناباروری اصفهان در گفتوگو با «مهر» بیان کرده بود: «روزانه بین یک تا دو نوزاد به روش رحم اجارهای در مرکز باروری و ناباروری اصفهان متولد میشوند که با این روش بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ تولد در سال خواهیم داشت. اگر مطبهای دیگر پزشکان خارج از مرکز باروری و ناباروری در اصفهان را نیز در نظر بگیریم، نزدیک به یک هزار نوزاد به روش رحم اجارهای سالانه در اصفهان متولد میشود؛ یعنی به شکل تقریبی روزانه ۳ نوزاد.»
درحال حاضر، آمار دقیق و رسمی از تولدهایی که به واسطه رحمهای اجارهای صورت میگیرد، وجود ندارد؛ اما به گفته متخصصان باروری و ناباروری فرزندآوری با استفاده از رحم اجارهای در سالهای اخیر رو به رشد است. در این روش بارداری با کمک رحم اجارهای، ابتدا تخمک و اسپرم از زوجین گرفته میشود و با کمک یکی از روشهای کمک باروری مانند ایویاف، جنین تشکیل میشود. سپس در صورتی که جنین رشد کافی در محیط آزمایشگاه را داشته باشد، در رحم فرد دیگری قرار میگیرد. صاحب رحم جایگزین، موظف است که مراحل بارداری در طی نه ماه را سپری کند و در طی این مدت مراقبتهای لازم جهت حفظ و سلامت جنین را انجام دهد و پس از اتمام دوران بارداری جنین را به پدر و مادر ژنتیکی تحویل بدهد. آنطور که در سایت موسسه رویان آمده، زنانی مجبور به استفاده از رحم اجارهای هستند که دارای مشکلات ناباروری باشند؛ برای مثال، زوجین به دلایل متعددی از جمله اندومتریوز شدید، سندروم آشرمن (زخم رحم)، ممکن است نابارور باشند، بنابراین یکی ازروش های کمک باروری در این افراد استفاده از رحم اجارهای است. وجود مشکلاتی در بارداریهای گذشته مانند استفاده از روش رحم اجارهای در زنانی که سابقه مشکلاتی در بارداریهای قبلیشان داشتهاند مانند سقط مکرر به دلیل نارسایی دهانه رحم، حاملگی خارج از رحمی پشتسرهم، زایمانهای زودرس متوالی علی رغم درمانهای پزشکی یا پره اکلامپسی شدید که به آنها بارداری مجدد توصیه نمیشود نیز در برخی از زنان باعث استفاده از این روش میشود. از سوی دیگر، بارداری در برخی از زنان به دلیل ابتلا به بعضی از بیماریها مانند فشار خون بالا، بعضی بیماریهای قلبی، تنفسی یا کلیوی یا استفاده از بعضی داروها، خطرناک یا ممکن است به آنها توصیه نشود. پس افراد مذکور مستعد اخذ رحم اجارهای برای فرزندآوری هستند. علاوه براین، بسیاری از زوجین به این دلیل که ترجیح میدهند پدرو مادر ژنتیکی باشند نیز از روش رحم اجارهای برای درمان ناباروری استفاده میکنند. همچنین زنانی که به دلایل مختلفی از جمله هیسترکتومی (درآوردن رحم) یا مشکلات مادرزادی، فاقد رحم هستند یا رحمشان کوچک است و نمیتوانند باردار شوند، جهت درمان ناباروری میتوانند از رحم جایگزین استفاده کنند. اشرف کاظمی، متخصص بهداشت باروری در گفتوگو با «اصفهان زیبا» میگوید: «در شرایطی که جنین مشکلی نداشته باشد و صرفا رحم زن توانایی رشد و نگهداری از جنین را نداشته باشد، اگر جنینی که قابلیت لانهگزینی دارد و به دنبال محیطی خوب است به رحمی مناسب، منتقل شود، 30 تا 35 درصد امکان موفقیت وجود دارد. برای افزایش امکان موفقیت، چندین جنین در سیکلهای مختلف به رحم میزبان انتقال داده میشود و به خاطر همین موضوع هم است که برخی اوقات در این روش بارداری شاهد چند قلوزایی هستیم.»
