کلانشهرها روزبهروز بزرگتر و فربهتر و بهمراتب زندگی در آنها سختتر میشود. روستاییان و ساکنان شهرهای کوچک با رؤیای یافتن زندگی بهتر و ایدئالتر شهر و روستای خود را ترک میکنند و راهی کلانشهرها میشوند؛ جایی که البته برای زندگی خیلی از مهاجرها ساخته نشده است و به ناچار آنها را روانه حاشیهها میکند؛ حاشیهای ناامن، اما ارزان که حداقل امکانات را هم برای ساکنانش فراهم نکرده است. نتایج پژوهشی تحت عنوان «تحلیل علل اقتصادیاجتماعی حاشیهنشینی در شهر اصفهان»، نوشته علی زنگیآبادی و اصغر ضرابی که به مطالعه و بررسی علل شکلگیری پدیده حاشیهنشینی در شهر اصفهان از دهه 1340 تاکنون (زمان آغاز شهرنشینی شتابان و ناهمگون در ایران) پرداخته، نشان میدهد: «5/44درصد از پاسخگویان مناطق حاشیهنشین، مهاجر غیربومی بوده و 57.8درصد آنان قبلا در محله دیگری از شهر اصفهان زندگی میکردهاند که اکثر اینان را میتوان در زمره راندهشدگان از متن به حاشیه نامید.
همچنین تهیه و دسترسی آسانتر به مسکن در مناطق حاشیهنشین (ارزانتر بودن قیمت زمین شهری و مسکن)، باعث هجوم مهاجران و گروههای کمدرآمد شهری به این مناطق شده است. درصد بیکاری در مناطق حاشیهنشین بسیار بالاتر از سایر مناطق شهری بوده و یکی از دلایل حاشیهنشینی در شهر اصفهان محسوب میشود. میانگین درآمد حاشیهنشینان در مقایسه با میانگین درآمد سایر گروههای شهری بسیار پایین بوده و بهعنوان یکی از دلایل اصلی حاشیهنشینی محسوب میشود. میانگین قیمت اجارهبهای مسکن در مناطق حاشیهنشین بهطور تقریبی 17.5درصد پایینتر از سایر مناطق شهری بوده و در تصمیمگیری افراد برای ساکنان در مناطق حاشیهنشین مؤثر واقع شده است.»
در همین راستا و بهمنظور رفع مشکل حاشیهنشینی، شورای پنجم طرحی به نام «دسترنج» را تدوین کرده؛ طرحی که بهواسطه آن میتوان به تقویت تولید در مراکز مهاجرفرست پرداخت. رضا روحانی، مدیر مرکز پژوهشهای شورای شهر اصفهان، با بیان اینکه شهر اصفهان با ابرچالشهایی مثل آلودگی هوا، فرونشست زمین، آب و همچنین حاشیهنشینی روبهرو است، میگوید: حاشیهنشینی پدیدهای است که این شهر را بهطورجدی تهدید میکند.
او ادامه میدهد: افراد از شهرهای کوچک یا روستاهای اطراف اصفهان بنا به دلایل مختلف اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و همچنین به دنبال جستوجوی زندگی بهتر و مرفهتر به کلانشهر اصفهان سرازیر میشوند؛ اما از آنجا که امکان استقرار در مرکز شهر را ندارند به ناچار در اطراف شهر یا سکونتگاههای غیررسمی مستقر میشوند؛ مکانهایی که امکاناتی حداقلی برای زندگی دارند. این پدیده باعث به وجود آمدن معضلات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و امنیتی برای شهر میشود.