در دوره پس از جنگ، اقتصاد باید همزمان چند مأموریت سنگین نظیر جبران خسارتها، بازگرداندن ظرفیت تولید، کنترل بازارها و حفظ معیشت مردم را پیش ببرد
جوان آنلاین: در دوره پس از جنگ، اقتصاد باید همزمان چند مأموریت سنگین نظیر جبران خسارتها، بازگرداندن ظرفیت تولید، کنترل بازارها و حفظ معیشت مردم را پیش ببرد. همین هم است که خروج از جنگ را باید یک مسئله تمامعیار حکمرانی اقتصادی است. اقتصاد ایران در وضعیتی قرار گرفته که نه دیگر میتوان آن را با منطق کامل اقتصاد جنگی اداره کرد و نه هنوز به شرایط عادی و باثبات بازگشته است.
اولین گام؛ دیدن واقعیت خسارتها بدون آرایش آماری
هیچ برنامه بازسازی مؤثری بدون شناخت دقیق خسارتها شکل نمیگیرد. در جنگ اخیر، بخشی از زیرساختهای صنعتی کشور بهطور مستقیم آسیب دیدهاند؛ از مجتمعهای بزرگ صنعتی و پتروشیمی گرفته تا واحدهای تولیدی و کارگاهی که یا هدف قرار گرفتهاند یا از موج انفجار، اختلال در تأمین مواداولیه و قطع خدمات زیرساختی ضربه خوردهاند. رکود ناشی از فضای جنگ، افزایش هزینه حملونقل، برهمخوردن زنجیره تأمین، کاهش فروش، اختلال در بازار و فرسودگی نقدینگی بنگاهها، تنها بخشی از خسارتهای مهمی است که ممکن است در قدم اول به چشم نیاید، اما اهمیت بالایی دارد. این همان نقطهای است که اگر دولت فقط سراغ آمار تخریبهای مستقیم برود، بخش بزرگی از هزینه واقعی جنگ را نادیده میگیرد.
در این مرحله، دولت با یک دوگانه روشن روبهروست. از یکسو باید ظرفیت تولیدی کشور را احیا کند و از سوی دیگر، منابع مالی محدودی دارد که نمیتواند آنها را بیهدف توزیع کند. پس بازسازی اقتصادی، پیش از آنکه مسئله پول و تأمین مالی باشد، مسئلهای در سطوح اولویتبندی است. باید روشن شود کدام بخشها زودتر به چرخه تولید برمیگردند، کدام زیرساختها گلوگاه حیاتیاند و کدام بنگاهها با حمایت محدود، اما سریع، از سقوط نجات پیدا میکنند.