اقتصاد۲۴- اخبار جدیدی که در این هفته و به نقل از مسوولان سلامت و قضایی استانهای گیلان، مازندران، زنجان و آذربایجان شرقی منتشر شد، حاکی از افزایش تعداد مسمومشدهها و فوتیهای مصرف مشروبات الکلی حاوی متانول در ۶ روز اخیر بود. پنجشنبه ۱۹ مهر، «اعتماد» در گزارشی، از آخرین وضعیت مسمومیت و مرگ ناشی از مصرف مشروب آلوده به متانول در ۴ استان گیلان و مازندران و همدان و کردستان نوشت و آمار تجمیعی مسمومشدهها در این ۴ استان را ۳۴۳ نفر و مجموع جانباختگان مصرف این مشروبات آلوده در استانهای گیلان، مازندران و همدان را ۴۱ نفر اعلام کرد، اما اخبار جدید در فاصله روزهای جمعه تاعصر دیروز نشان داد که در این یک هفته، هم به تعداد مسموم شدهها اضافه شده، هم تعداد بیشتری از مسموم شدهها فوت کردهاند و هم گستره توزیع مشروبات آلوده به متانول از ۴ استان فراتر رفته و دو استان دیگر را هم گرفتار کرده است.
اخبار موج جدید مسمومیت با مشروبات آلوده به متانول، از ۸ مهر امسال منتشر شد و استان مازندران اولین مراجعات مسمومیتها را داشت. ظهر ۸ مهر، مسوولان دانشگاه علوم پزشکی مازندران از مراجعه ۳ مسموم و ۲ فوت بر اثر مصرف مشروبات آلوده به متانول خبر دادند، اما کمتر از ۶ ساعت بعد از این خبر و در همان روز، اعلام شد که تعداد مراجعات مسمومیت با متانول در این استان به ۲۳ نفر افزایش یافته ولی تعداد فوتیها همچنان ثابت و بدون افزایش بود. در همان روز (۸ مهر) مسوولان دانشگاه علوم پزشکی گیلان هم خبر دادند که در بیمارستان رشت ۱۹ بیمار مسموم با مشروبات الکلی آلوده به متانول پذیرش شدهاند که ۹ نفر از بیماران، علائم شدیدتری نسبت به سایر بیماران دارند. در روزهای بعد و به فاصله ۱۰ روز، آمار مراجعات و فوتیهای متانول در هر دو استان به صورت تصاعدی افزایش یافت چنانکه تا عصر چهارشنبه ۱۸مهر، آمار تجمیعی مسمومیت متانول در استان مازندران به ۲۸۴ نفر و تعداد فوتیها در این استان به ۲۱ نفر رسید. استان گیلان هم وضعیت مشابه داشت و در فاصله ظهر ۸ مهر تا عصر ۱۸ مهر، تعداد مسمومشدههای پذیرش شده در بیمارستانهای شهر رشت به ۳۲ نفر و تعداد فوتیهای مصرف مشروبات آلوده به متانول در این استان به ۹ نفر افزایش یافت. در این فاصله، اما اخبار جدید نشان میداد که «متانول» در استانهای دیگری هم قربانی گرفته است؛ ۱۱مهر، مسوولان استان همدان از مراجعه ۱۸بیمار مسموم با مشروبات الکلی آلوده به متانول و فوت ۴ نفر از مسموم شدهها خبر دادند که تا عصر ۱۷مهر در این استان هم تعداد مسموم شدهها به ۲۰نفر و تعداد جانباختگان متانول به ۱۱ نفر رسید. مسوول شبکه بهداشت و درمان شهرستان بیجار در استان کردستان هم روز ۱۷ مهر گفت که در این شهرستان ۷ مراجعه بابت مسمومیت «متانول» گزارش شده که ۳ نفر از بیماران به دلیل شدت علائم دیالیز شدهاند.
از روز جمعه ۲۰ مهر، اخبار جدیدی از افزایش تعداد مسموم شدهها و فوتیهای «متانول» در استانهای گیلان و مازندران و همدان منتشر شد علاوه بر اینکه در این فاصله، مراجعاتی هم در استانهای آذربایجان شرقی و زنجان ثبت شد. طبق این اخبار تا عصر سهشنبه ۲۴ مهر، تعداد مسمومشدهها در استان همدان به ۹۶ نفر، تعداد جانباختگان در استان مازندران به ۲۵ نفر، تعداد مسموم شدهها در استان گیلان به ۶۶ نفر و تعداد جانباختگان در این استان به ۱۸ نفر افزایش یافت و گزارشی هم درباره مسمومیت ۶ نفر در استان زنجان و مراجعات جدید در شهرستان جلفا (استان آذربایجان شرقی) ثبت شد که البته مقامات قضایی استان آذربایجان شرقی درباره تعداد بیماران عددی اعلام نکردند. با این اعداد جدید، مجموعمسمومیتهای مشروباتالکلی آلوده به متانول در ۶ استان کشور در فاصله ۸ تا ۲۴ مهر امسال، ۴۵۹ نفر است که از این تعداد ۵۴ نفر به دلیل شدت مسمومیت جانشان را از دست دادهاند.
درحالی که درمانگران اعتیاد در استانهای مازندران و گیلان در گفتگوهای پیشین خود با «اعتماد» و با نگاهی به موجهای فراگیر مسمومیت و مرگ ناشی از مصرف مشروبات الکلی آلوده به متانول طی سه سال اخیر، فرضیه بیوتروریسم را مطرح کرده و خواستار ورود نهادهای امنیتی برای شناسایی دستهای پشت پرده این فجایع شده بودند، ظرف روزهای گذشته، یکی از مسوولان پیشین و صاحب مسوولیت در دولتهای یازدهم و دوازدهم، به صورت غیرمستقیم به مصرفکنندگان مشروبات الکلی توصیه کرد که برای اطمینان از سلامت مشروبات دستسازی که میخرند، از کیتهای تشخیص متانول استفاده کنند. کیانوش جهانپور که در دولتهای یازدهم و دوازدهم، سخنگوی سازمان غذا و دارو و سخنگوی وزارت بهداشت بوده، روز پنجشنبه ۱۹مهر ماه درصفحه توییتر خود نوشت: «بدون تعارف، ساقی و قاچاقچی حداقل برای حفاظت از خودش و تداوم بیزینس بزهکارانهاش و پرهیز از مباشرت در قتل هم که شده بداند کیت تشخیص سریع، ارزان و آسان تشخیص اتانول از متانول قابل انجام در منزل و خیابان و بیابان بدون نیاز به دستگاه و آزمایشگاه وجود دارد!»
اظهارات جهانپور، اولین نمونه از دفاع یک مسوول پیشین از قربانیان «متانول» است. طی دو دهه اخیر کهشمار فوتشدههای مشروباتالکلی تقلبی در کشور افزایش داشته و بررسیهای سازمان پزشکی قانونی هم تایید کرده که جانباختگان، به دلیل مسمومیت با «متانول» موجود در این مشروبات فوت کردهاند، هیچ یک از مقامات دولتی، حاضر نبودهاند در واکنش به امواج مسمومسازیها، در کنار مردم بایستند و با لحنی غیر از لحن دفعی و سلبی با مردم حرف بزنند. البته در دهه ۱۳۹۰، اقداماتی برای کاهش خسارات مصرف مشروبات الکلی انجام شد؛ دولت یازدهم در اولین گام، بدون تایید یا تکذیب مصرف الکل، با تدوین سندی، برای راهاندازی مراکز درمان اعتیاد الکل مجوز داد و اورژانسها و بیمارستانها را برای پذیرش مسمومشدهها یا معتادان الکل تجهیز کرد و داروهای درمان اعتیاد به الکل هم وارد کشور شد درحالی که غیر از نتایج مطالعات پراکنده یا پایشهای سلامت روان و ارزیابی تعداد معتادان مواد، تخمین دقیقی از مصرفکنندگان مشروب در کشور وجود نداشت. سال ۱۳۹۳ مسوولان وزارت بهداشت و وزارت کشور، در اولین سرشماری تقریبی از مصرفکنندگان مشروب، با جمعیتی بیش از دو میلیون نفر مواجه شدند که عادت به مشروبخواری داشتند. در این سال، با همین عدد تقریبی، شیوع مصرف مشروبات الکلی در کشور و در جمعیت ۱۵ تا ۶۴ ساله حدود ۴ درصد و تعداد معتادان الکل بیش از ۶۲۳ هزار نفر برآورد شد. در فاصله سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۸، با وجود آنکه سند حمایتی و درمانی برای مصرفکنندگان الکل در حال اجرا بود و دولت توانسته بود دستگاه قضایی و انتظامی و امنیتی را از برخوردهای سلبی با مصرفکنندگان مشروب منع کند، نابسامانیهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، شیوع مصرف الکل در کشور را بیش از ۵ درصد افزایش داد و جمعیت مصرفکنندهها حدود سه برابر شد. در نتایج پایش جدیدی که وزارت کشور در سال ۱۳۹۸ انجام داد، تعداد مصرفکنندگان مشروبات الکلی به بیش از ۵ میلیون نفر، تعداد مصرفکنندگان دارای علائم الکلیسم به بیش از ۲ میلیون نفر و شیوع مصرف الکل در کشور به بیش از ۹ درصد رسیده بود.