بحران آب در مازندران در شرایطی است که یک سوم آب شرب در شبکه فرسوده هدر میرود و مصرف شهروندان بالاتر از میانگین کشوری و جهانی است
جوان آنلاین: «مازندران» استانی که نامش سالها با باران، جنگل و رودخانه گره خورده بود، حالا درگیر یکی از جدیترین بحرانهای زیستمحیطی خود یعنی «بحران کمآبی» است. بسیاری از ایرانیان این استان شمالی را با سرسبزی همیشگی و وفور منابع آب میشناسند، اما واقعیت مازندران روایت دیگری دارد. کاهش بارندگی، تغییر الگوی اقلیمی، افزایش جمعیت، توسعه نامتوازن، فرسودگی شبکههای انتقال آب و مصرف بیرویه، دست به دست هم دادهاند؛ تا زنگ خطری برای آب شرب و کشاورزی استان به صدا در بیاید. مسئولان استانی و مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مازندران، صراحتاً از افزایش صعودی مصرف آب و ضرورت صرفهجویی فوری سخن میگویند؛ موضوعی که نشان میدهد بحران، دیگر پنهان نیست. در چنین شرایطی، تأمین پایدار آب شرب شهرها و روستاها، حفظ کشاورزی بهعنوان ستون فقرات اقتصاد استان و جلوگیری از تشدید تنش بحرانهای زیستمحیطی یک ضرورت است.
مدتهاست که دیگر نمیتوان کمآبی در مازندران را تنها به کاهش بارندگی نسبت داد. هرچند تغییرات اقلیمی و کاهش بارشهای مؤثر طی سالهای اخیر نقش مهمی در افت منابع آب سطحی و زیرزمینی داشته، اما سهم عوامل انسانی در این بحران کمتر از طبیعت نیست. افزایش جمعیت دائم و شناور، بهویژه در شهرهای ساحلی و مناطق گردشگرپذیر، فشار مضاعفی بر منابع آب وارد کرده است. مازندران در بسیاری از ایام سال، بهویژه تعطیلات، میزبان میلیونها مسافر است؛ جمعیتی که در آمار رسمی مصرف آب، دیده نمیشود، اما همین میهمانان بهشدت مصرف را افزایش میدهند که بخش اعظمی از آن به بدمصرف کردن و اسراف بازمیگردد. از سوی دیگر، توسعه شهری بدون توجه به توان اکولوژیک، حفر چاههای غیرمجاز، برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی و تغییر کاربری اراضی کشاورزی، تعادل آبی استان را برهم زده است. بسیاری از رودخانههای مازندران که زمانی دائمی بودند، امروز در فصول گرم سال با کاهش دبی یا حتی خشکی مقطعی مواجهاند. سدها و آببندانها نیز بهدلیل کاهش ورودی و افزایش برداشت، توان پاسخگویی به نیازها را از دست دادهاند.
مصرف بالاتر از میانگین کشوری و جهانی
بررسی وضعیت آب شرب نشان میدهد بحران، بیش از هر زمان دیگری جدی است. مدیرعامل شرکت آبوفاضلاب مازندران، با اشاره به روند مصرف آب در استان میگوید: «درحال حاضر میانگین مصرف آب در استان افزایش صعودی دارد و برای مدیریت در تأمین و توزیع آب شرب نیازمند صرفهجویی ۱۰درصدی در مصرف آب هستیم.»