۲۲:۳۰ – ۱۹ شهريور ۱۴۰۵
در حالی که فرماندهان ارتش در مسیر بندرعباس با جعبههای پیچیدهشده «تریاک اعلای ماهان» به پایبوسی رضاشاه میشتافتند و کنسول انگلیس خیال خاندان پهلوی را از خرج و مخارج آینده راحت میکرد، در تهران یک شعبدهبازی سیاسی در حال جریان بود.
باشگاه خبرنگاران جوان – «چقدر بگوییم ۶۸ میلیون تومان پول شاه سابق و آنچه در بانکها اندوخته، مال ملت است و با مال مردم، بخشش و عطا فرمودن معنی ندارد؟!» این صدای خشم روزنامهها و مردمی بود که در شهریور ۱۳۲۰، پس از بیست سال سرکوب، غصب املاک و سانسور، منتظر محاکمه رضاشاه بودند.
اما ناگهان با شعبدهبازی سیاسی محمدعلی فروغی غافلگیر شدند. نخستوزیری که بهجای کشاندن دیکتاتور به پای میز محاکمه، مالِ غصبشده ملت را شستوشو داد، آن را تحت عنوان «عطایای ملوکانه» و «بخشش شاهانه» به خود مردم صدقه داد و در نهایت زمینه فرار بیدردسر رضاشاه را فراهم کرد.
در روزهای پرالتهاب شهریور ۱۳۲۰، زمانی که چکمههای نیروهای متفقین غرور ملی ایرانیان را زیر پا میگذاشت و دیکتاتوری بیستساله در هم میشکست، خشم فروخورده جامعه آتشفشانوار زبانه کشید. مردم و نمایندگان مجلس در انتظار یک دادگاه تاریخی برای رسیدگی به جنایات، غصب املاک و پایمال شدن اصل مالکیت بودند.