روز ۱۶آذر سال۱۳۳۲ سرآغاز استکبارستیزی و مبارزه با نظام سلطه در فضای دانشگاهها و مراکز علمی محسوب میشود
روز ۱۶آذر سال۱۳۳۲ سرآغاز استکبارستیزی و مبارزه با نظام سلطه در فضای دانشگاهها و مراکز علمی محسوب میشود. بعد از کودتای ۲۸مرداد سال۱۳۳۲ با فاصله کمی دانشجویان دانشگاه تهران در اعتراض به ورود نیکسون، معاون رئیسجمهور وقت امریکا راهپیمایی و تظاهرات برپا کردند که با سرکوب پهلوی به خاک و خون کشیده شدند. نیکسون به ایران آمده بود تا ضمن پاداش به رژیم ستمشاهی معاهدههای مختلفی برای به یغما بردن ثروت ملی منعقد کند و بنا بود دکترای افتخاری در دانشگاه تهران به وی تقدیم شود.
از آن سال همواره دانشجویان تا زمان پیروزی انقلاب، بهمناسبت شهادت سه دانشجوی ۱۶آذر، علیه استکبار جهانی و استبداد رژیم پهلوی تجمع و حرکت اعتراضی میکردند. مرکز اسناد انقلاب اسلامی سندی از اداره سوم ساواک را منتشر کرده که درباره ممانعت از برگزاری مراسم ۱۶آذر در سال ۱۳۵۱ است. جریان مبارزات دانشجویی، با ادغام در حرکت مردمی و شکلدهی به جنبشی عظیم در برابر نفوذ و سلطهجویی غرب تا به امروز به عنوان یکی از خطوط اصلی مقاومت در گفتمان ضداستکباری مطرح میشود.
رهبر انقلاب اسلامی ۱۶آذر را نقطه شروع حرکت مبارزات در دانشگاهها دانستند و فرمودند: دانشگاههای کشور، محیطهای دانشجویی کشور، مرکز تحرک و فعالیت است و یکی از بازوهای اساسی نهضت در تمام طول این مدت که این را ما از نزدغرب از طریق فشار بر نظام و سیاهنمایی است که مبارزه ضداستکباری را به همکاریهای دیپلماتیک تقلیل میدهد. آنها از یک طرف میکوشند با آلوده کردن فضای سیاسی دانشگاهها فضای گشودن باب تعامل سازنده با جهان و کمرنگکردن اعتماد ملی به گفتمان ضداستکباری را ترویج دهند، از طرفی دیگر پایگاه از دست رفته مردمی را در دانشگاهها بازیابند، این در حالی است که دانشگاهیان و نخبگان موجود در آن و کسانی که ایدهها و افکار اصلاحطلبان را برای اداره کشور قبول داشتند، اکنون نسبت به اصلاحطلبان ناامید شدهاند و همین امر سبب شده است اصلاحطلبان امروز خود را بدون پایگاه محکم اجتماعی ببینند و این تردید و یأس پایگاه اجتماعی اصلاحطلبان به دلیل عملکرد آنان در سالها سیاستورزی در کشور است، این در حالی است که رهبر معظم انقلاب تأکید دارند دانشگاه باید سیاسی باشد، اما نه به معنای پاتوق احزاب یا سیاستبازیهای حزبی، بلکه به عنوان فضایی برای بیداری و تحلیل سیاسی دانشجویان.