اقتصاد۲۴- ۷ میلیون و ۴۰۰ هزار بیسواد مطلق در کشور؛ آماری که معاون وزیر آموزش و پرورش اعلام کرده است. این یعنی حدود هشت میلیون نفر در گروه سنی ۶ سال به بالا در ایران حتی قادر به نوشتن اسم خود نیز نیستند. آن هم در حالی که بر اساس اصل ۳۰ قانون اساسی، دولت موظف است تمام افراد واجبالتعلیم را تحت آموزش رایگان قرار دهد. «علیرضا عبدی» معاون وزیر و رییس سازمان نهضت سوادآموزی، اما خبر داده که در گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال نیز یک میلیون و ۷۰۷ هزار بیسواد مطلق وجود دارد.
حال پرسش این است که چرا طبق اصل قانون اساسی که سالها است مصوب شده، همچنان درصد زیادی از افراد جامعه، بیسواد مطلق و یا بازمانده از تحصیلاند؟ چراکه طبق آمار آموزش و پرورش ۹۵۰ هزار دانشآموز نیز در مهر امسال ترک تحصیل کردهاند. آیا این پدیده علل اقتصادی دارد یا عوامل فرهنگی و اجتماعی باعث بیسوادی مطلق بیش از ۷ میلیون نفر در ایران شده است؟
روزنامه اینترنتی «فراز» در این باره با «علیرضا رحیمی» پژوهشگر و مدرس دانشگاه در حوزه علوم تربیتی گفتگو کرده است. رحیمی در این گفتگو ناکارآمدی نظام آموزش و پرورش و رایگاننبودن تحصیل در بسیاری از مدارس دولتی است.
علیرضا رحیمی در ارتباط با نقش آموزش میگوید: «یک عامل باعث کیفیت بخشی یا عدم کیفیت بخشی در زمینه آموزش که یک کنش انسانی است نمیشود. چندین عامل و فاکتور برای بیسوادی و با سوادی یک شخص وجود دارد. برای مثال خانواده، جامعه، مسائل فرهنگی و آموزشی، اقتصاد و کارکرد آموزش برای آموزنده، مهم و تاثیرگذار است. یکی از مهمترین علائم و نشانههایی که افزایش آمار بیسوادی به ما نشان میدهد این است که آموزش و پرورش و ساختار آموزشی که سوادآموزی هم جزو آن حساب میشود؛ یک ساختار ناکارآمد و لنگانی است».
او ادامه میدهد: «در دو سال گذشته با تعاریف مختلف بیسوادی، آمارهایی که در ارتباط با افراد بیسواد وجود داشت چیزی حدود ۲۰ میلیون نفر بودهاست. برای مثال سازمان جهانی یونسکو به شخصی که نتواند با کامپیوتر هم کار کند بیسواد میگوید. تعاریف بیسوادی و باسوادی در جاهای مختلف متفاوت است. آماری که گفته شده به معنی بیسوادی مطلق است که افراد حتی خواندن و نوشتن هم بلد نیستند».
این مدرس دانشگاه میگوید: «حتی اگر ۷/۵ میلیون نفر بیسواد مطلق هم وجود داشته باشند که فکر میکنم خیلی بیشتر از اینها است. تنها این آمار چیزی حدود ۱۰ درصد جامعه را نشان میدهد که این در جهان امروزی درصد کمی نیست».
رحیمی با بیان اینکه بازماندگان از تحصیل در آمارهای رسمی چیزی حدود یک میلیون نفر گفته شدهاند، ادامه میدهد: «اما در آمارهای غیررسمی و خارج از آموزشوپرورش، مانند نهادهای فعال در زمینه کودکان تا ۳ میلیون نفر هم اعلام شدهاست. یک روشی که آمار بازماندگان از تحصیل را به دست میآورند از ورودیهای ۷ سال و خروجیهای بعد از ۱۲ سال تحصیل است. تعداد افرادی که در سن ۷ تا ۱۸ سال باید در چرخه آموزش باشند مشخص و این اعداد در سازمان ثبتاحوال ذکر شده است. نشان میدهد چه تعداد در این ساختار قرار گرفتهاند».