اقتصاد۲۴- جمعه گذشته عربستان سعودی و چین بیانیهای مشترک صادر کردند که علاوه بر مسائل دوجانبه در بخشی از آن به نام موضوع ایران اشاره شده بود. در بخشی از بیانیه مشترک چین و عربستان سعودی آمده است: «در خصوص ایران، دو طرف بر ضرورت تقویت همکاریهای برای تضمین صلحآمیز بودن ماهیت برنامه هستهای ایران توافق کردند.
دو طرف در عین حال از ایران خواستند که با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند، نظام عدم اشاعه را رعایت کند و بر احترام به اصول حسن همجواری و عدم دخالت در امور داخلی دیگر دولتها تاکید کردند.» بعد از انتشار بیانیه مشترک عربستان سعودی و چین که در آن انتقادهایی نسبت به ایران مطرح شده، رئیسجمهور چین در جلسه مشترک با سران کشورهای شورای همکاری خلیج فارس هم حضور داشت؛ نشستی که نهایتا به بیانیه ضدایرانی دیگری منجر شد، هر چند که با رصد بیانیه دوم به نظر نمیرسد که پای چین به آن باز شده باشد.
در بخشهایی از بیانیه شورای همکاری خلیج فارس مرتبط با ایران آمدهاست: «حاضرین بر مواضع ثابت و مصوبات گذشته درخصوص محکومیت تداوم اشغال سه جزیره تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی توسط ایران که ادعا میشود متعلق به امارات است، تاکید دارند.» شورای عالی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در ادامه این بیانیه روی نکته مهمتری دست گذاشت و لحنی تندتر را علیه تهران به کار برد، چرا که این بیانیه با تکرار ادعاهایی درباره ایران، تداوم حمایت ایران از گروههای تروریستی و گروههای شبهنظامی مذهبی در عراق، لبنان، سوریه، یمن و سایر کشورها که امنیت ملی کشورهای عربی را تهدید و منطقه را بیثبات میکند و مانع از فعالیت ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش میشود، محکوم کرد. شورای همکاری، ضمن تاکید بر مواضع و مصوبات ثابت خود درخصوص روابط با ایران، بر لزوم پایبندی ایران به اساس و اصول اساسی مبتنی بر منشور سازمان ملل و قوانین بینالمللی، اصول حسن همجواری و احترام به حاکمیت کشورها و عدم مداخله در امور داخلی آنها تاکید کرد.
در این بیانیه ادعا شده است که مذاکرات هستهای ایران و هرگونه مذاکره آتی با ایران باید با حل رفتار بیثباتکننده ایران در منطقه و حمایت آن از تروریسم و گروههای شبهنظامی مذهبی و برنامه موشکی و امنیت دریانوردی بینالمللی و تاسیسات نفتی همراه شود. شورای همکاری بر لزوم مشارکت کشورهای عضو در مذاکرات هستهای ایران و همه مذاکرات و نشستهای منطقهای و بینالمللی در این خصوص تاکید کرد. شورای همکاری با اظهارات برخی مسئولان در دولت ایران و اهانت و اتهامات علیه عربستان و کشورهای عضو شورای همکاری مخالفت کامل خود را اعلام و نسبت به اقدامات تنشآفرین ایران برای متزلزل کردن امنیت و ثبات در منطقه ابراز نگرانی کرد.
مضافا شورای همکاری بر آمادگی کشورهای عضو شورا برای همکاری و تعامل جدی و موثر با پرونده هستهای ایران در راستای تحقق اهداف و منافع مشترک در چارچوب احترام به حاکمیت و سیاستهای حسن همجواری و احترام به مصوبات بینالمللی تاکید کرد. این شورا، تداوم عدم پایبندی ایران به تعهدات خود و افزایش نسبت غنیسازی اورانیوم که از حد استفاده مسالمتآمیز فراتر رفته را محکوم کرد و از ایران خواست از این اقدام خود عقبنشینی کند و با سازمان بینالمللی انرژی هستهای همکاری کامل داشته باشد. شورای عالی شورای همکاری بر اهمیت حفظ امنیت دریایی و گذرگاههای آبی در منطقه و مقابله با فعالیتهایی که امنیت و ثبات منطقه و جهان را تهدید میکند، تاکید کرد که به نحوی غیرمستقیم دوباره ایران را مورد خطاب قرار میدهد.
هم موضع گیری شی جین پینگ در بیانیه مشترک با ریاض و هم سکوت رئیس جمهور چین در شورای همکاری به مذاق تهران خوش نیامد، آن هم در شرایطی که جریان اصولگرا طی این سالها با مانور سیاسی و رسانهای تمام عیار همواره روی کلیدواژه «دوست و متحدی به نام چین» اصرار داشته است، لذا جریان راست هیچگاه این تصور نداشت که پکن اینگونه به جمهوری اسلامی ایران جفا کند.
با اینحال ادعاهای رئیس جمهور چین به فاصله ساعاتی با واکنشهای مقامات جمهوری اسلامی ایران مواجه شد تا جایی که هم دولت و هم مجلس در این موضوع ورود کردند. در این راستا قرار است که امروز یکشنبه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در جلسهای بیانیه ضدایرانی چین و عربستان را مورد بررسی قرار دهد.
یعقوب رضازاده عضو این کمیسیون در گفتوگویی با ایسنا اظهار کرد: «بعد از یک هفته برگزار نشدن جلسات کمیسیونها به دلیل برگزاری جلسات مجلس شورای اسلامی به صورت دو شیفت، یکشنبه جلسه کمیسیون امنیت ملی تشکیل خواهد شد. در این جلسه تحولات اخیر در کشور مورد بررسی قرار میگیرد که از جمله آن بیانیه اخیر چین و عربستان سعودی است. رضازاده با محکوم کردن بیانیه مشترک اخیر چین و عربستان به ایسنا گفت: «دستگاه دیپلماسی باید با قدرت و قاطعیت جواب این بیانیه را دهد که دیکته شده اسرائیل و آمریکا به نوکرشان یعنی عربستان است.»
این عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس یازدهم در واکنش به بیانیه اخیر چین و عربستان سعودی اظهار کرد: «کشور ما در منطقه خاورمیانه به ویژه غرب آسیا به عنوان کشوری قدرتمند از نظر علمی، موشکی، دفاعی و موارد دیگر شناخته شده است ما هیچ وجه به جز صلح، دوستی و آرامش و امنیت برای منطقه و همسایگان چیز دیگری نخواستیم و انتظار نداشتهایم، موضوعی که همه همسایگان از آن اطلاع دارند.»
وی تاکید داشت: «ما تاکنون در امور داخلی کشوری دخالت نکردیم و اگر اظهارنظری هم بوده در راستای حفظ آرامش منطقه بیان شده است؛ درباره بیانیه مشترک تکلیف عربستان مشخص است عربستان هیچگاه حامی ما نبوده و همواره در روابط با کشورمان تنش را دنبال کرده که آخرین نمونه آن اغتشاشات اخیر است یک پای ثابت عربستان سعودی بوده که به خصوص رسانه ضد انقلاب اینترنشنال دنبال میکند. از عربستان بیش از این انتظار نمیرفت آنها همیشه در شوراهای خود ایران را محکوم به مداخلهجویی در کشورهای همسایه کرده حال اینکه کشورهای همسایه به هیچ وجه چنین نظری ندارند.»
این عضو هیات رئیسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: «موضوع چین فرق دارد. ما با چین روابطی سیاسی و اقتصادی داریم؛ چین به بازار نفت و اقتصاد ما نیاز داشته و ما هم با چین تبادلاتی داریم؛ لذا به هیچ وجه این بیانیه مشترک از طرف چین مورد انتظار و قبول کشور ما نیست؛ باید دستگاه دیپلماسی و وزارت خارجه با قدرت و قاطعانه جواب این بیانیه را بدهد.»
علاوه بر مجلسی ها، دولت هم مجبور به واکنش شد، چنانی که معاون سیاسی رئیسی به اظهارات شی جین پینگ در جریان سفر به عربستان پاسخ داد. محمد جمشیدی در توییترش نوشت: «همکاران چینی به یاد داشته باشند که وقتی سعودی و آمریکا از گروههای تروریستی داعش و القاعده در سوریه حمایت کردند و با تجاوز نظامی وحشیانه یمن را ویران کردند، این ایران بود که با تروریستها جنگید تا ثبات و امنیت در منطقه مستقر شود و تروریسم به شرق و غرب تسری نیابد.»