به گزارش خبرنگار ایبنا؛ اردیبهشتماه سال گذشته، تجارت ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا وارد مرحله تازهای شد؛ زمانی که موافقتنامه تجارت آزاد میان دو طرف پس از طی مراحل قانونی اجرایی شد تا با حذف بخش قابلتوجهی از تعرفهها، دروازههای بازار روسیه، قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان بیش از گذشته به روی کالاهای ایرانی باز شود. حالا با گذشت بیش از یک سال از اجرای این توافق، باید بررسی کرد که آیا فرصتهای ایجادشده در چارچوب تجارت آزاد توانسته به افزایش مبادلات میان ایران و اعضای اوراسیا منجر شود و جایگاه ایران در این بازار بزرگ منطقهای را ارتقا دهد؟
اجرای توافق تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در شرایطی آغاز شد که بررسی ظرفیتهای تجاری دو طرف نشان میدهد هنوز بخش قابلتوجهی از توان صادراتی ایران در این بازار بالفعل نشده است. بر اساس برآوردها، ایران حدود ۲۶ میلیارد دلار ظرفیت صادراتی دارد که از این میزان، نزدیک به ۱۱ میلیارد دلار ظرفیت محققنشده باقی مانده است؛ ظرفیتی که با رفع موانع تجاری، بهبود زیرساختها و افزایش رقابتپذیری تولیدکنندگان میتواند به رشد صادرات ایران به کشورهای عضو این اتحادیه منجر شود.
یکی از مهمترین مزیتهای صادراتی ایران در بازار اوراسیا، محصولات پتروشیمی و پلیمری است. پلیمرها بخش قابلتوجهی از ظرفیت استفادهنشده صادراتی ایران را به خود اختصاص دادهاند و حدود ۷۶۶ میلیون دلار ظرفیت صادراتی بلااستفاده در این حوزه وجود دارد. با این حال، توسعه تجارت با اوراسیا میتواند فرصتی برای حرکت از صادرات مواد اولیه و محصولات پاییندستی به سمت کالاهای با ارزش افزوده بالاتر نیز باشد.
روسیه؛ بزرگترین بازار اوراسیا
روسیه با ۲۲۲ میلیارد دلار ظرفیت صادراتی و ۱۰۳ میلیارد دلار ظرفیت محققنشده، بزرگترین بازار در میان اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا محسوب میشود. بخش مهمی از این ظرفیت در حوزه منابع معدنی و فلزات قرار دارد و میتواند زمینه همکاریهای جدید میان دو کشور در بخشهای صنعتی، معدنی، فناوری و لجستیک را فراهم کند.
قزاقستان نیز با حدود ۴۱ میلیارد دلار ظرفیت صادراتی و ۱۹ میلیارد دلار ظرفیت محققنشده، یکی از بازارهای مهم منطقه است. ظرفیتهای این کشور در حوزه منابع معدنی و صنایع وابسته، میتواند زمینه همکاری مشترک ایران در بخشهایی مانند فناوری، تجهیزات صنعتی و فرآوری مواد خام را فراهم کند.
بلاروس با ۲۱ میلیارد دلار ظرفیت صادراتی و حدود ۸.۷ میلیارد دلار ظرفیت استفادهنشده، از جمله کشورهایی است که فرصت همکاری با ایران در حوزههایی مانند ماشینآلات کشاورزی و نهادههای تولیدی را دارد. توسعه همکاریهای مشترک میتواند به ایجاد زنجیرههای تأمین جدید میان دو کشور کمک کند.
ارمنستان و قرقیزستان؛ ظرفیتهای کوچک، اما هدفمند