یارانه انرژی کمکی است که از طرف دولت به تولیدکنندگان یا مصرفکنندگان بهمنظور افزایش توان اقتصادی آنها داده و به شکل مستقیم یا غیرمستقیم پرداخت میشود. این حمایت اگرچه در نگاه اول یک ضرورت محسوب میشود، اما نکته مهم در آن رعایت برخی موارد است که در غیر این صورت یارانه بیش از آنکه اثرات مثبت و جنبه حمایتی داشته باشد منجر به هدررفت منابع کشور میشود.
جوان آنلاین: اعطای بیقید و شرط یارانه ارزان انرژی در ایران پیامدهای اقتصادی گستردهای داشته است؛ قیمتهای بازار را مخدوش و از توسعه بخش انرژی رقابتی جلوگیری کرده است. قیمتهای مصنوعی پایین خوراک گاز و سرمایهگذاری در منابع انرژی جایگزین را کاهش داده و مانع رشد صنایع انرژیهای تجدیدپذیرشده است. این موارد در نهایت توانایی کشور را برای تنوع بخشی به ترکیب انرژی و کاهش اتکا بر سوختهای فسیلی محدود کرده است.
یارانه ۱۰۵ میلیارد دلاری گاز دولت به صنایع!
در حال حاضر بیشترین یارانه پنهان، مربوط به گاز طبیعی در کشور است و بیشترین میزان دریافت کننده یارانه گاز در کشور صنایع و سپس بخش خانگی است. بر اساس گزارشها گازی که به صنعت داده میشودحدود ۱۱۰ میلیارد دلار ارزش دارد، اما دولت بابت آن ۵ میلیارد دلار دریافت میکند. کارشناسان با توجه به شکاف قیمت جهانی گاز اصلاح تدریجی قیمتها را به عنوان یک الزام ضروری در کشور عنوان میکنند که به گفته آنها این مساله میتواند در بازه زمانی ۵ ساله صورت گیرد.
ضرورت اصلاح تدریجی قیمتها
بر اساس ماده ۱ قانون هدفمندسازی یارانهها، دولت مکلف است قیمت حاملهای انرژی بهویژه گاز طبیعی را اصلاح کند و مطابق بند (الف) ماده ۷ همین قانون ۵۰ درصد درآمد دریافتی از فروش حاملهای انرژی بهصورت مستقیم به مصرفکنندگان پرداخت میشود. این در واقع درآمدی است که بهصورت مستقیم به سبد داراییهای خانوار وارد میشود.
همچنین مطابق ماده ۸ همین قانون، دولت ۳۰ درصد از درآمد حاصل از اصلاح قیمت حاملهای انرژی را بهصورت مستقیم در اختیار بنگاههای تولیدی قرار میدهد و در واقع این ۳۰ درصد یارانه مستقیمی است که به تولیدکنندگان بر اساس ضرورت و اولویت پرداخت میشود؛ بنابراین در قانون اصلاح قیمتها به نفع تولیدکننده و مصرف کننده است؛ موضوعی که مورد تاکید بسیاری از کارشناسان است.
۱۰۰ درصد سود اصلاح قیمت به جیب مردم برود
میثم هاشم خانی، کارشناس اقتصادی در این خصوص به جوان آنلاین میگوید: موضوع پرداخت یارانهها و از جمله یارانه انرژی به مردم و تولیدکنندگان یک ضرورت است، اما نکته مهم این است که منافع هر گونه اصلاح قیمت باید به جیب مردم برود.
او با اشاره به اینکه اصلاح قیمتها و گرانی محصولات مختلف چالشهایی را به همراه خواهد داشت افزود: باید ۱۰۰ درصد عواید هر گونه برنامهای که دولتها برای اصلاح یارانه خواهند داشت به جیب مردم و در قالب یارانههای نقدی برود.
هاشم خانی با بیان اینکه نفت و گاز و منابع انرژی اموال مردم هستند افزود: بنابراین حتی اگر یک ریال نیز قیمت این منابع بالا رود باید منافع آن عائد همه مردم شود.