به گزارش تابناک، گیربکسهای CVT یا Continuously Variable Transmission یکی از متفاوتترین و درعینحال misunderstoodترین نوع جعبهدندهها در صنعت خودروسازی به حساب میآیند. برخلاف تصور عمومی، این نوع گیربکس نه برای خودروهای ضعیف ساخته شده و نه الزاماً کُند است، بلکه هدف از طراحی آن دستیابی به راندمهی بالا، مصرف سوخت پایین و سواری نرمتر بوده است.
در گیربکسهای معمولی، دندهها بهصورت مشخص و پلهپله انتخاب میشوند؛ مثلاً از دنده یک به دو و سپس سه. اما در گیربکس CVT هیچ دندهی مشخصی وجود ندارد. این سیستم با استفاده از دو پولی مخروطی شکل و یک تسمه فلزی یا زنجیری، نسبت انتقال نیرو را بهصورت کاملاً پیوسته تغییر میدهد. به زبان ساده، گیربکس CVT مانند دو چرخدنده مخروطی روبهروی هم عمل میکند که تسمه بینشان مدام در حال حرکت است و این حرکت باعث میشود دور موتور همیشه در بهترین محدوده باقی بماند. نتیجه، نرمی مطلق در شتابگیری و کاهش محسوس مصرف سوخت است.
این گیربکسها سالها پیش بیشتر در اسکوترها و ماشینهای شهری کوچک دیده میشدند، اما پیشرفت تکنولوژی باعث شد امروزه شرکتهای بزرگی مانند تویوتا، نیسان، سوبارو، هوندا و میتسوبیشی از CVT در محصولات خود استفاده کنند. برای مثال، گیربکس X-Tronic نیسان یکی از معروفترین CVTهای جهان است که در مدلهایی، چون نیسان آلتیما، نیسان قشقایی (Qashqai) و نیسان سنترا نصب شده و عملکرCVTها عمر بالایی دارند و نرمتر از هر نوع گیربکس دیگری عمل میکنند. مصرف سوخت کمتر و شتاب خطی، دو مزیت بزرگ آنها هستند. در عوض، اگر فردی مدام با شتابهای ناگهانی یا سربالاییهای طولانی رانندگی کند، فشار زیادی به تسمه وارد میشود و این همان نقطه ضعف ذاتی CVT نسبت به گیربکسهای اتومات معمولی است.
در مقایسه با گیربکسهای دوکلاچه (DCT) که بیشتر برای خودروهای اسپرت یا پرشتاب طراحی شدهاند، گیربکس CVT بیشتر روی راحتی و بازدهی تمرکز دارد. اگر بخواهیم ساده بگوییم: DCT برای رانندگی سریع و هیجانانگیز ساخته شده، اما CVT برای کسانی که نرمی، صرفهجویی و آرامش میخواهند. به همین دلیل است که خودروسازان بزرگ ژاپنی معمولاً از CVT استفاده میکنند، درحالیکه برندهای اروپایی مثل فولکسواگن و آئودی بیشتر به سراغ دوکلاچه رفتهاند.