گزارش سالانه «حکمرانی جهانی هوش مصنوعی ۲۰۲۵» که توسط اتحادیه بینالمللی مخابرات (ITU) و با مشارکت ۱۱ هزار متخصص از ۱۶۹ کشور منتشر شده، تصویری بیسابقه از آیندهای ارائه میدهد که در آن هوش مصنوعی دیگر یک ابزار نیست، بلکه یک بازیگر مستقل است. این گزارش اعلام میکند که سال ۲۰۲۵ آغاز عصر «دستیارهای هوش مصنوعی مستقل و خودکار» است؛ سامانههایی که میتوانند بدون دخالت مستقیم انسان تصمیم بگیرند، اجرا کنند و حتی در مقیاس صنعتی عمل کنند. اما بخش تکاندهنده گزارش نه فناوری، بلکه جغرافیای قدرت است: بیش از ۵۰ درصد توان محاسباتی پیشرفته جهان تنها در سه بلوک آمریکا، چین و اتحادیه اروپا متمرکز شده است و بیش از ۱۵۰ کشور هیچ مرکز پردازش هوش مصنوعی ندارند. از سوی دیگر، پیشبینی میشود مصرف برق مراکز داده AI تا سال ۲۰۳۰ به ۳۲۷ گیگاوات برسد؛ عددی که تنها با مصرف یک ایالت صنعتی پیشرفته در آمریکا مثل کالیفرنیا قابل مقایسه است.
در این معادله جهانی، خاورمیانه در حال تبدیلشدن به یکی از بازیگران تازهنفس حکمرانی هوش مصنوعی است؛ منطقهای که در گزارش ITU از آن با محوریت برنامههای امارات و عربستان یاد شده است. اگرچه در این سند، داده مستقیمی درباره ایران ثبت نشده، اما جایگاه ایران در این رقابت، مستقیماً به میزان دسترسی به توان محاسباتی، سیاستگذاری و ورود به ائتلافهای بینالمللی گره خورده است.