دولتهای اروپایی طی هفتههای اخیر تهدید به فعالسازی مکانیسم ماشه یا اسنپبک را تشدید کردهاند. دیروز از قول صدراعظم آلمان نقل قولی منتشر شد که اروپا همین سهشنبه با ارسال نامهای به شورای امنیت، این روند را کلید خواهد زد. هرچند صحت این نقل قول تأیید نشده ولی با افزایش تنشها بین ایران و غرب، چنین روندی دور از ذهن نیست
جوان آنلاین: دولتهای اروپایی طی هفتههای اخیر تهدید به فعالسازی مکانیسم ماشه یا اسنپبک را تشدید کردهاند. دیروز از قول صدراعظم آلمان نقل قولی منتشر شد که اروپا همین سهشنبه با ارسال نامهای به شورای امنیت، این روند را کلید خواهد زد. هرچند صحت این نقل قول تأیید نشده ولی با افزایش تنشها بین ایران و غرب، چنین روندی دور از ذهن نیست. در حالی که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، هشدار داده که عملی شدن اسنپبک یا مکانیسم ماشه، «پایان نقش اروپا را رقم خواهد زد»، فعال شدن این مکانیسم، پیچیدگیهایی دارد که احتمالاً اروپاییان به سادگی و با سرعت نخواهند توانست از آن عبور کنند تا رژیم تحریمهای پیش از ۲۰۱۵ را در ابعاد کامل بازگردانند.
دیروز از قول فردریش مرتس صدراعظم آلمان نقل شد که برلین با همراهی دو کشور اروپایی دیگر، یعنی فرانسه و انگلیس، مکانیسم موسوم به اسنپبک را از روز سهشنبه همین هفته فعال خواهد کرد، روندی که احتمالاً منجر به بازگشت شش قطعنامه بینالمللی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران خواهد شد که بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ تصویب شده بود و بر اساس توافق سال ۲۰۱۵ ایران با ۱+۵ غیرفعال شد. هرچند این نقلقول از مرتس تکذیب شده ولی هیچ بعید نیست که اروپاییان در فضای حذف از مذاکرات هستهای و تشدید تنشها به دنبال فعالسازی اسنپبک باشند.
مکانیسم ماشه چیست؟
مکانیسم موسوم به اسنپبک، بخشی از قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل است که در سال ۲۰۱۵ برای تضمین اجرای توافق هستهای ایران (برجام) تصویب شد. این مکانیسم به اعضای مشارکتکننده در توافق، امکان میدهد در صورت «نقض اساسی» مفاد برجام از سوی ایران، روند بازگرداندن تحریمهای چندجانبه سازمان ملل را فعال کنند. هرچند مفهوم «نقض اساسی» تفسیرپذیر است ولی براساس فرآیند تعریفشده، کافی است یکی از اعضای برجام، با ارسال نامهای به شورای امنیت، اعلام کند که ایران به تعهدات خود پایبند نبوده است. البته این امکان وجود دارد که پیش از ارسال یادداشت به شورای امنیت، کشورهای عضو برجام بخواهند موضوع نقض تعهدات را در کمیسیون مشترک برجام مطرح کنند، اما در صورت اراده سیاسی هر یک از اعضای غربی عضو برجام این امکان نیز وجود دارد که بدون طیکردن مسیر کمیسیون مشترک، مکانیسم اسنپبک با ارسال نامه به شورای امنیت سازمان ملل فعال شود.