اقتصاد۲۴- از زمانی که گروسی به وین باز گشته است با گارد باز، مواضع مثبتی را از جریان دیدارها و توافقاتش با مقامات ایران مطرح کرده است؛ هم در نشست خبری شنبه شب، هم در سخنرانی افتتاحیه نشست شورای حکام و نیز در کنفرانس خبری دیروز دوشنبه که پس از اولین روز نشست صورت گرفت، مدیرکل آژانش بینالمللی انرژی اتمی سعی کرد نسبت به آینده خوشبین باشد. با رصد تحولات در ۷۲ ساعتی که از بازگشت گروسی به مقر آژانس میگذرد و نیز عدم برخورد تند با پرونده فعالیتهای هستهای ایران در اولین روز نشست به نظر میرسد که ناظران و تحلیلگران نیم نگاه جدی نسبت به روند همکاریهای تهران دارند.
ظهر دیروز دوشنبه نشست فصلی شورای حکام با سه دستور کار شامل بررسی پیمان «آکواس» (AUKUS) مربوط به توافق ساخت زیردریاییهای هستهای برای استرالیا توسط انگلیس و آمریکا، برنامه هستهای ایران و رسیدگی به موضوع ایمنی، امنیت و پادمانهای هستهای در اوکراین، کار خود را آغاز کرد. البته یک روز قبل از نشست به روال معمول، آژانس بینالمللی انرژی اتمی با انتشار اطلاعیهای، جزئیاتی را درباره برگزاری نشست آتی شورای حکام آژانس بیان کرد. طبق اطلاعیه منتشر شده یکشنبه در وبگاه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نشست شورای حکام آژانس ۶ مارس (۱۵ اسفند) در وین، ساعت ۱۰:۳۰ به وقت محلی وین با قرائت بیانیه آغازین رافائل گروسی، مدیرکل آژانس آغاز میشود و تا ۱۰ مارس (۱۹ اسفند) ادامه خواهد داشت. در اطلاعیه مذکور هم قید شد که موضوع راستیآزمایی و نظارت در ایران ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل و اجرای توافق پادمانی آژانس با ایران از موضوعات در دستور کار این دوره از نشست شورای حکام خواهد بود.
با شروع به کار نشست، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی طی سخنرانی خود با اشاره به حذف برخی دوربینهای نظارتی آژانس اتمی در ایران عنوان داشت: «این نهاد نزدیک به ۹ ماه است که به دلیل نصب نبودن تجهیزات نظارتی قادر به انجام فعالیتهای راستیآزمایی و نظارت بر اجرای برجام در رابطه با تولید و موجودی سانتریفیوژها، روتورها، آب سنگین و کنسانتره سنگ اورانیوم (UOC) نبوده است.»
بنابر گزارش وب سایت آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مدیرکل در ادامه به گفتگوهای روز شنبه خود با رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اشاره کرد و از ضرورتها برای دسترسی بیشتر آژانس برای ادامه اقدامات نظارتی و راستیآزمایی جدیتر گفت. گروسی در ادامه روی رسیدن به یک روند مشترک با تهران مانور داد و خاطرنشان کرد: «دستیابی به روند نظارتی بسیار مهم خواهد بود، زیرا به آژانس اجازه میدهد تا در صورت ازسرگیری اجرای تعهدات هستهای ایران تحت برجام، شروع به ایجاد یک خط پایه جدیدِ ضروری کند.»
مدیرکل آژانس اتمی همچنین به این مهم نیز اشاره داشت که اکنون مشتاقانه منتظر بحثهای فنی بعدی و اجرای سریع و کامل تضمینهای ایران و بیانیه مشترک من و اسلامی، معاون رئیسجمهور ایران است. پیرو همین اشتیاق گروسی، وی به بیانیه مشترک روز شنبه با تهران گریزی زد و یادآور شد که این بیانیه مشترک را به عنوان ضمیمه آخرین گزارش من در مورد توافقنامه پادمانی NPT با جمهوری اسلامی ایران که در پیش روی شماست، خواهید دید.
این دیپلمات هستهای با ادعای اینکه «ایران بدون اطلاع قبلی» در ماه ژانویه تغییر قابل توجهی را در اطلاعات مربوط به طراحی اعلام شده برای کارخانه غنیسازی سوخت فردو (FFEP) اعمال کرد، مدعی شد که این، برخلاف تعهدات ایران ذیل توافقنامه پادمانی بود. او در همین راستا به اوج گیری نظارت هاپرداخت و تصریح کرد که پس از گفتگوهای بین ایران و مقامات آژانس، ایران تأیید نمود که افزایش بیشتر دفعات و شدت فعالیتهای راستیآزمایی آژانس اتمی در FFEP، همانطور که توسط آژانس اطلاع داده شده است را تسهیل خواهد کرد. رئیس دیدهبان هستهای سازمان ملل با طرح این ادعا که آژانس اتمی بهعلاوه در تأسیسات فردو ذرات اورانیوم با غنای بالا را در سطوح غنیسازی بسیار فراتر از سطح غنیسازی اعلام شده توسط ایران پیدا کرده است، اذعان داشت که آژانس و ایران گفتگوهای فنی را برای روشن شدن کامل این موضوع آغاز کردهاند.
وی در بخش پایانی اظهارات خود درباره ایران خاطر نشان کرد: «من از تضمینهای سطح بالای ایران مبنی بر اینکه مایل است فعالیتهای راستیآزمایی و نظارتی مناسب بیشتری را اجرا کند و با آژانس برای حل مسائل پادمان باقیمانده، از جمله موارد مربوط به سه مکان اعلامنشده که آژانس در آنها ردی از ذرات اورانیوم پیدا کرده است، همکاری کند، استقبال میکنم. با استناد به روح بیانیه مشترک، من مشتاقانه منتظر شرکت در گفتگوهای فنی با ایران، همانطور که توافق کردهایم، هستم. ما کار مهمی در پیش داریم.»