واشینگتن سالهاست میان دو محور در نوسان بوده است: «سیاست چین واحد» و «تعهد به کمک به دفاع از تایوان». اما در فضای پرتنش کنونی که چین اعتمادبهنفس بیشتری یافته و امریکا درگیر رقابت تمام عیار با پکن بر سر فناوری و بازتعریف نظم جهانی است
جوان آنلاین: در واشینگتن، تغییرات بزرگ همیشه با اعلامیههای رسمی و شفاف آنگونه که تبلیغ میکنند، آغاز نمیشوند. گاهی آرام و بیصدا، درون حلقههای تصمیمسازی میان اتاقهای اندیشکدهها، دفاتر کنگره و گفتوگوهای غیررسمی در اندیشکدههایی، چون «هریتج»، «بروکینگز» یا «سنتر فور نیو امریکن سکیوریتی» اتفاق میافتند. درست در همین لحظه به نظر میرسد یکی از حساسترین تغییرات ژئوپلتیکی در حال شکلگیری است: بازتعریف تدریجی سیاست ایالات متحده در قبال تایوان.
واشینگتن سالهاست میان دو محور در نوسان بوده است: «سیاست چین واحد» و «تعهد به کمک به دفاع از تایوان». اما در فضای پرتنش کنونی که چین اعتمادبهنفس بیشتری یافته و امریکا درگیر رقابت تمام عیار با پکن بر سر فناوری و بازتعریف نظم جهانی است، این دو کانون دیگر مانند گذشته قابل جمع به نظر نمیرسند. در دل این گشتاور است که تلاشهای جدید و پنهان برای بازتعریف جایگاه تایوان در سیاست خارجی امریکا در حال رخ دادن است؛ تلاشهایی که میتوانند نه تنها آینده جزیره را بلکه امنیت اقیانوس آرام و حتی مسیر روابط امریکا و اروپا را تغییر دهند.
از ابهام راهبردی تا محدودسازی تعهد
سیاست دیرینه امریکا در قبال تایوان بر پایه «ابهام راهبردی» بنا شده بود نه وعده آشکار مداخله نظامی، نه انصراف کامل از حمایت، اما در دوره فعلی ترامپ، شاهد تحولات قابل توجهی هستیم که نمایانگر بازتعریفی از این ابهام هستند. یکی از محوریترین محورهای این تغییر، انتخاب البریج کلبی به عنوان معاون وزیر دفاع در بخش سیاستگذاری است. در جلسه تأیید صلاحیت، کلبی گفته است: سقوط تایوان برای منافع امریکا فاجعه خواهد بود، اما تایوان برای ایالات متحده یک «مفهوم حیاتی» نیست. این نوع اظهارنظر تضاد آشکاری با مواضع پیشین دارد و به جریان فکری محافظهکاری موسوم به ضد مداخلهگر یا بازدارنده (Restrainers) نزدیکتر است. کسانی که معتقدند نیروی امریکا محدود است و نباید همه بحرانها را تعقیب کند و خود را رئیس جهان بداند؛ سیاستی که ترامپ در تبلیغات خود مدام از آن میگفت، اما اقدامات و رخدادهای فعلی کاملاً در تناقض با آن جریان دارد. در این دنباله تناقض، دولت ترامپ در فوریه ۲۰۲۵ تغییراتی در وبسایت وزارت خارجه خود درباره تایوان ایجاد کرد: عباراتی مانند «ما از استقلال کامل تایوان حمایت نمیکنیم» حذف شدند و به جای آن تأکید بر همکاری فناوری و عضویت در نهادهای بینالمللی «در صورت کاربردپذیری» افزوده شد. پکن این تغییر را «اشتباه بزرگ» خواند و خواستار اصلاح آن شد. برخی سناتورهای ارشد بهویژه جیم ریش در کنگره پیشنهادی تحت عنوان بازدارندگی از اقدام تجاوزکارانه جمهوری خلق چین علیه تایوان ارائه کردهاند تا ستادی در وزارت خارجه و خزانهداری تشکیل شود که در صورت تعرض چین، اهداف تحریمی و کنترل صادرات را سریع اجرا کند. همچنین در ماههای گذشته گزارشهایی منتشر شده که ترامپ از تأیید کمک نظامی ۴۰۰ میلیون دلاری به تایوان جلوگیری کرده است، اقدامی که برخی آن را به تلاش برای امتیازدهی در مذاکرات تجاری با پکن نسبت دادهاند. همچنین در آوریل ۲۰۲۵ تعرفهای ۳۲ درصدی «متقابل» بر واردات از تایوان وضع شد، اما در این تعرفه، محصولات نیمههادی معاف شدهاند. این اقدام، اگرچه عمدتاً اقتصادی است، اما سیگنال معناداری از تغییر لحن به سمت تجاریگرایی «اول امریکا» ارسال میکند. بنابراین تصویر کلی این است که ترامپ در عین حال به حفظ روابط با تایوان تمایل نشان میدهد، اما سیاستی محتاطانهتر، کمتر مطلق و بیشتر مبتنی بر هزینه – فایده در پیش گرفته است.