اقتصاد۲۴- وزیر خارجه روسیه در تازهترین اظهارات از روند متوقف شده مذاکرات احیای برجام، از دست دادن فرصت احیای توافق هستهای را اشتباهی بزرگ عنوان کرد. این اولین واکنش رسمی سطح بالا از سوی مسکو پس از نزدیک به ۹ ماه از توقف گفتگوها در وین است که پاسخ منفی ایران به بسته پیشنهادی بروکسل، جنگ اوکراین و تشدید همکاریهای ایران و روسیه و متغیر ناآرامیهای سال گذشته در ایران، آنرا وارد فاز تعلیق کرده و از دستورکار غرب خارج کرده است.
در این چارچوب، سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه روز سهشنبه ۲۵ آوریل- ۵ اردیبهشت به وقت محلی در جمع خبرنگاران در نیویورک در پاسخ به اینکه آیا برجام مرده است؟ گفت که با توجه به این واقعیت پیش میرویم که مدتها پیش توافقی در مورد احیای آن حاصل شد و اکنون، به دلایلی، کشورهای اروپایی شور و شوق خود را از دست دادهاند، آمریکاییها، از طریق منابع مختلف، قبلا به طور ناشناس، اعلام میکنند که باید به دنبال چیز دیگری بود. لاوروف با بیان اینکه معتقدیم از دست دادن فرصت احیای برجام یک اشتباه بزرگ خواهد بود بهخصوص در زمانی که روابط در خاورمیانه در حال عادیسازی است، اضافه کرد که ارزیابیهای ما نشان میدهد سندی که سال گذشته در مورد آن توافق شد، منعکسکننده هدف احیای برجام است. تلاشها برای معرفی نیازها و خواستههای جدید که در نسخه اصلی برجام وجود ندارد، روند احیای این توافق را پیچیده میکنند و نشاندهنده رویکرد مشابه مانند استفاده از فشار و تلاش برای دستیابی به امتیازات یکجانبه هستند.
اشاره ضمنی وزیرخارجه روسیه به طرح مباحث جدید از جمله توافق موقت است که اخیرا در ادبیات مقامات آمریکایی بازتاب بیشتری پیدا کرده است. پیشتر سایت روسی «نزاویسیمایا گازتا» در گزارشی تحلیلی به صورت ضمنی به توافق موقت به عنوان نسخه جایگزین احیای برجام اشاره کرده بود و در این خصوص نوشت: دولتهای غربی و اسرائیل از آمادگی کاخ سفید برای انعقاد نسخه بهینه شده برجام خبر دادند. پایگاه آکسیوس نیز اواسط فروردین ۱۴۰۲ به نقل از منابع آگاه نوشت دولت جو بایدن در هفتههای گذشته با مقامهای اسرائیلی و اروپایی درباره توافق موقت با ایران رایزنی کرده است. مقامهای اسرائیلی، دیپلماتهای غربی و کارشناسان آمریکایی که از جزئیات طرح آمریکا مطلع هستند گفته اند که طرح مدنظر کاخ سفید شامل رفع برخی تحریمها در ازای توقف بخشهایی از برنامه هستهای ایران خواهد بود.
پیش از بحثهای مربوط به توافق موقت، غرب با طرح موضوعاتی، چون اصلاح تاریخهای انقضا در برجام پیش و حین مذاکرات احیای برجام در فروردین ۱۴۰۰ در دولت روحانی به دنبال نسخه بهروزتر و کارآمدتر از توافق هستهای ۲۰۱۵ بود که به زعم آنها مانع از دستیابی جمهوری اسلامی به بمب هستهای شود. بهرغم این تاکیدات، اما نهایتا همان نسخه برنامه جامع اقدام مشترک که ترامپ از آن خارج شده بود بهصورت غیرمستقیم و با میانجیگری اروپاییها در دستور کار واشنگتن و تهران قرار گرفت و تا اواسط مرداد ۱۴۰۱ گفتگوهای مربوط به آن در شهر وین ادامه پیدا کرد و در نهایت با پاسخ منفی ایران به بسته پیشنهادی جوزپ بورل مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا مذاکرات عملا متوقف و با بروز متغیرهای جدید در روابط تهران و پایتختهای غربی بهطور کلی از دستور کار غرب خارج شد.
بیشتر بخوانید: روسیه هم از احیای برجام دل کند/ غرب به «توافق موقت» با ایران فکر میکند؟