قرهسو برای کرمانشاه فقط یک رودخانه نیست؛ بخشی از سیمای طبیعی استان و یکی از ظرفیتهای زیست محیطی، اجتماعی و گردشگری آن است.
قرهسو برای کرمانشاه فقط یک رودخانه نیست؛ بخشی از سیمای طبیعی استان و یکی از ظرفیتهای زیست محیطی، اجتماعی و گردشگری آن است؛ رودخانهای که سالها در کنار شهر و زندگی مردم جریان داشته و میتوانسته به یکی از عناصر مهم هویت طبیعی و حتی فضای عمومی کرمانشاه تبدیل شود. با این حال، آنچه امروز از قرهسو دیده میشود، فاصله قابل توجهی با چنین ظرفیتی دارد. آلودگی، ورود فاضلاب و پساب، انباشت پسماند و نخاله در حاشیه و بستر رودخانه و وضعیت نامناسب برخی نقاط سالهاست گریبان این رودخانه را گرفته و آن را به یکی از مسائل تکرارشونده مدیریت شهری و محیط زیستی استان تبدیل کرده است.
قرهسو البته سالهاست بدون برنامه و مطالبه رها نشده است. در مقاطع مختلف، مسئولان از لایروبی، پاکسازی، کنترل ورودیهای فاضلاب، ساماندهی حاشیه رودخانه، تعیین تکلیف اراضی حریم و استفاده از ظرفیتهای گردشگری آن سخن گفتهاند و هر بار بخشی از مشکلات نیز در دستور کار دستگاههای مختلف قرار گرفته است. اما تکرار دوباره همین مسائل در فاصله چند سال، این پرسش را جدیتر میکند که چرا با وجود طرحها و اقدامهایی که بارها اعلام شده، قرهسو همچنان با مشکلاتی مواجه است که پیشتر نیز درباره آنها هشدار داده شده بود.
مسئله زمانی جدیتر میشود که بدانیم قرهسو فقط با یک مشکل واحد روبهرو نیست. آلودگی آب، ورود فاضلاب، وضعیت نامناسب بستر و حاشیه، پسماند و نخاله و در کنار آن ها، بلاتکلیفی درباره نحوه استفاده از ظرفیتهای رودخانه، مجموعهای از مسائل بههم پیوسته را شکل دادهاند. در چنین شرایطی، ساماندهی قرهسو نمیتواند صرفاً به معنای مرتب کردن حاشیه رودخانه یا اجرای یک پروژه عمرانی باشد؛ چرا که اگر منشأ آلودگی و مشکلات اصلی برطرف نشود، هر اقدامی ممکن است تنها بخشی از ظاهر رودخانه را تغییر دهد و مسئله اصلی همچنان باقی بماند.
طبق گفته کارشناسان، تداوم ورود فاضلاب به قرهسو علاوه بر آسیبهای زیست محیطی، میتواند سلامت مردم را نیز تهدید کند؛ بهویژه در مواردی که از آب آلوده رودخانه برای آبیاری محصولات کشاورزی و سبزیجات استفاده شود و این محصولات وارد چرخه مصرف شوند.
از سوی دیگر، قرهسو در سالهای اخیر بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته و صحبت از احیای آن، ساماندهی بخشهایی از رودخانه و استفاده از ظرفیت گردشگری آن مطرح شده است. همین اتفاق فرصتی فراهم میکند تا به جای نگاه کردن به هر خبر به صورت جداگانه، مسیر طی شده در چند سال گذشته را کنار هم قرار دهیم و ببینیم از وعدهها و تصمیمهای گذشته چه چیزی باقی مانده است؛ کدام اقدامها به نتیجه رسیده، کدام مشکلات همچنان تکرار میشوند و فاصله میان آنچه برای قرهسو در نظر گرفته شده و آنچه در واقعیت رخ داده، چقدر است.