اقتصاد۲۴ – روزگار عجیبی شده است، آن قدر عجیب که قدیمی ترها را یاد دوران گشتن دنبال نوار کاست و ویدیو میاندازد و برای میانسالان انگار یادآور دوران جستجوهایشان در پی سی دی فیلمهای روز جهان و دیش و نصاب ماهواره است؛ و چقدر عجیب که نسل زد نیز حالا احتمالا خاطراتی، چون نسلهای قبلش را از این دوران به خاطر خواهد آورد، که برای آیندگانش تعریف کند؛ دورانی که شهروندان برای دور زدن فیلترینگ و وصل شدن به شبکههای اجتماعی جهانی دنبال فیلترشکنهای مناسب و خوش قیمت و کاربردی میگردند.
شهروندان ایرانی در طول یک دهه و اندی گذشته بارها درگیر مساله فیلترینگ شده بودند. فیلتر شدنهای پیاپی شبکههای اجتماعی در این سالها نیز هر بار گروهی از شهروندان را به سمت استفاده از وی پی ان و فیلترشکن سوق داده است.
فیلترینگ دو شبکه اجتماعی پربیننده هم، چون فیس بوک و تویتر و اسکایپ در سال ۱۳۸۸، فیلترینگ پیام رسان تلگرام که یکی از پرکاربردترین پیام رسانها در ایران بود در سال ۱۳۹۶ و اکنون و در سال ۱۴۰۱ گویا بالاخره نوبت به اینستاگرام و واتس اپ رسیده است و البته فیلترینگ این دو شبکه اجتماعی چنان پرسروصدا و فراگیر بود که بسیاری توجه نکردند که در کنار آن پلی استور و برخی دیگر از برنامههای کاربردی در گوشیهای تلفن همراه نیز مشمول فیلترینگ شده اند.
این شرایط البته در حالی رخ میداد که تلاشهای دولت و مسولان کشور برای این که در ۵ سال گذشته اقبال به پیام رسانهای داخلی را افزایش دهند کاملا ناکام و بی حاصل باقی مانده بود و هر بار با هر فیلترینگی که اجرا شد موجی از مهاجرت داخلی از یک پیام رسان خارجی به پیام رسان دیگر رقم خورده است. کما این که در همان هفته اول اجرای فیلترینگ واتس اپ بود که گفته شد حدود ۶ میلیون کاربر ایرانی به تلگرام بازگشته اند که البته یکی از مهمترین دلایل این مساله را باید وجود پروکسی داخلی بر روی خود تلگرام دانست که میتواند حداقل تا حد زیادی کاربران را از انواع فیلترشکنها و وی پی انها بی نیاز کند.
از سوی دیگر در حالی مسولان در این مدت تلاش کرده اند که کاربران ایرانی را به سوی پیام رسانهای داخلی هدایت کنند که این پیام رسانها نه ظرفیت و نه فراگیری جهانی برای استفاده را دارا هستند.