اقدامات ايران براي محدود كردن عبور و مرور انرژي از تنگه هرمز در واكنش به تجاوز ايالاتمتحده و اسراييل، يكي از شديدترين شوكهاي عرضه انرژي در سالهاي اخير را به بازار جهاني نفت و گاز وارد کرده است. پيامدهاي اين بحران تنها به كشورهاي منطقه محدود نمانده و از اروپا و آسيا تا كشورهاي خاورميانه و شمال آفريقا (منا) را نيز تحت تاثير قرار داده است. با اين حال، شوكهاي انرژي پديدهاي تازه نيستند. تنها چند سال پيش، حمله روسيه به اوكراين در سال ۲۰۲۲ و اختلال در صادرات انرژي روسيه، بسياري از كشورها، بهويژه در اروپا را با چالشهاي جدي در تامين انرژي روبهرو كرد.
كشورهاي خاورميانه و شمال آفريقا (منا) در بحران كنوني به يك اندازه آسيب نديدهاند. برخي صادركنندگان بزرگ نفت و گاز، از جمله عربستانسعودي، اماراتمتحدهعربي و عمان، به دليل برخورداري ازجمله در حوزه انرژي سبز انجام شد. اين واقعيت براي كشورهاي منطقه منا نيز اهميت ويژهاي دارد. بحران اخير نشان داده ، امنيت انرژي منطقه همچنان تا حد زيادي با تحولات تنگه هرمز گره خورده است. با وجود تلاشهاي انجام شده براي توسعه مسيرهاي جايگزين انتقال انرژي، اين مسيرها هنوز از نظر ظرفيت، هزينه و كارايي توان رقابت كامل با تنگه هرمز را ندارند. درنتيجه اين گذرگاه راهبردي همچنان يكي از مهمترين شريانهاي تجارت انرژي جهان باقي خواهد ماند. در عين حال، گذار انرژي نيز وابستگيهاي جديدي ايجاد كرده است كه چين در مركز آنها قرار دارد. تسلط اين كشور بر بخش قابلتوجهي از زنجيره تامين مواد معدني حياتي، فناوريهاي انرژي پاك و تجهيزات موردنياز توسعه انرژيهاي تجديدپذير باعث شده ، موفقيت بسياري از برنامههاي گذار انرژي بهطور مستقيم يا غيرمستقيم به همكاري با چين وابسته باشد، از اين رو، كشورهاي منطقه براي تضمين امنيت انرژي و پيشبرد گذار به انرژيهاي پاك، ناگزير خواهند بود روابط خود را نهتنها با ايران، بلكه با چين نيز براساس واقعيتهاي ژئوپليتيكي موجود تنظيم كنند./ اعتماد