اقتصاد۲۴ – طولانی شدن مدت زمان تحریمها، زنگ خطر اقتصاد نفتی ایران را به صدا درآورده است. مقامات دولتی میگویند تداوم حضور تحریمها آستانه تحمل کشور را بالا برده و گذر از اقتصاد نفتی و پوستاندازی ساختار کلی آن را ممکن کرده به طوری که برای نخستینبار در طول چهار دهه گذشته سهم درآمدهای نفتی در برنامه دخل و خرج یک ساله کشور به کمتر از ۱۰ درصد رسیده است. کارشناسان و تحلیلگران نیز میگویند میتوان با دید فرصت به تحریمها نگاه کرد و با شناسایی منابع جدید درآمدی به اداره کشور پرداخت. با این حال به باور آنان شکوفایی اقتصاد بدون اتکا به نفت با عبور از دو مسیر سیاست خارجی و اتصال به دنیای خارج ممکن میشود.
تنگ شدن حلقه تحریمها و محدودیتهایی که به دنبال آن شکل گرفته، اقتصاد ایران را در شرایط سخت و پیچیدهای گرفتار کرده است. طبق گفته مقامات دولتی درآمدهای نفتی دولت در دوره تحریمهای کنونی به کمتر از ۱۰ میلیارد دلار در سال رسیده که در چهار دهه گذشته بیسابقه بوده است. اما با وجود چنین کاهشی، دولت سمت و سوی برنامههای سیاستی خود را تغییر داده و به سمت تامین مالی از محل سایر درآمدها گرایش پیدا کرده است. هرچند نهادهای تصمیمگیر در طول دو سال گذشته متحمل زیانهای هنگفتی از محل کاهش درآمدهای نفتی شدهاند، با این وجود بر اتخاذ سیاستهایی متمرکز شدهاند که میتواند عبور از اقتصاد نفتی را ممکن کند.
محمدباقر نوبخت، معاون رییسجمهور به تازگی با اشاره به اینکه در دوره تحریم کنونی حتی اجازه فروش نفت به ایران در برابر غذا و دارو را نمیدهند اعلام کرده با این وجود نهتنها کشور را اداره کرده و حرکت چرخ توسعه را تداوم دادهایم بلکه تولید را هم با جهش ادامه خواهیم داد. به این ترتیب نهادهای تصمیمگیر با وجود سختی تحریمها، اما کماکان از اتخاذ سیاستهایی برای فائق آمدن بر مشکلات و چالشهای تحریمها سخن میگویند.