به گزارش خبرگزاری آنا، تحولات خاورمیانه نشان داده است که الگوی سنتی مداخله قدرتهای غربی در این منطقه بهویژه ایالات متحده و بریتانیا، با کاهش محسوس اثرگذاری و مشروعیت مواجه شده است. مجموعهای از بحرانهای پیدرپی، از جنگ عراق تا بحران سوریه، جنگ غزه و حالا جنگ علیه ایران نهتنها نتوانسته به ثبات پایدار در منطقه منجر شود، بلکه زمینهساز گسترش بیاعتمادی نسبت به رویکردهای غربی در میان افکار عمومی و دولتهای منطقه شده است. در چنین شرایطی، به نظر میرسد نقش تعیینکننده غرب در معادلات آینده خاورمیانه بهتدریج در حال افول است.
بخش مهمی از این تغییر، ناشی از تحول در ماهیت قدرت در نظام بینالملل است. در گذشته، غرب با تکیه بر برتری نظامی، اقتصادی و رسانهای خود، قادر بود روندهای سیاسی و امنیتی منطقه را تا حد زیادی هدایت کند؛ اما امروز این ظرفیت با چالشهای جدی مواجه شده است. تجربه مداخلات نظامی مستقیم و غیرمستقیم، از عراق تا لیبی، نهتنها دستاورد پایداری برای ثبات منطقه به همراه نداشت، بلکه به شکلگیری ساختارهای شکننده قدرت و افزایش بیثباتی انجامید.
در مقابل این روند، شاهد شکلگیری یک نظم تدریجی و چندلایه جدید در خاورمیانه هستیم که محور اصلی آن را بازیگران منطقهای تشکیل میدهند. کشورهایی مانند ایران، عربستان سعودی، ترکیه و دیگر قدرتهای میانی منطقه، بیش از گذشته در تعیین معادلات امنیتی، اقتصادی و سیاسی نقشآفرین شدهاند. این روند نشان میدهد که مرکز ثقل تصمیمگیری از خارج منطقه به درون آن در حال انتقال است.