اقتصاد۲۴– “کارتخوان نداریم، یا نقدی پرداخت کنید یا کارت به کارت” جمله آشنایی که هر کداممان حداقل یکبار آن را شنیدهایم یا روی دیوار یک محل کسب و کار، دیدهایم. یا اعتراض کردیم یا بیتفاوت از آن رد شدیم؛ غافل از آنکه پشت همین جمله ساده، فرار مالیاتی نهفته است که برخی آن را حق اصناف و برخی دیگر نابرابری میدانند.
به گزارش ایسنا، با کاهش درآمدهای نفتی، تمرکز دولتها در بودجه روی اخذ مالیات بیشتر شده است؛ به طوریکه در قانون بودجه سال جاری، درآمدهای مالیاتی از ۳۲۵ هزار میلیارد تومان در سال گذشته به بیش از ۵۲۶ هزار میلیارد تومان رسیده که بیش از ۶۲ درصد افزایش داشته است. بر این اساس سهم مالیات اشخاص حقوقی در مقایسه با رقم بودجه سال قبل بیش از دو برابر افزایش یافته و سهم مالیات بر درآمدها در بودجه سال جاری نیز در مقایسه با سال گذشته بیش از ۵۵ درصد زیاد شده است.
دولتها برای تحقق این درآمد راههای مختلفی برای ساماندهی مالیات به کار گرفتهاند که از جمله آن میتوان به قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان اشاره کرد که در مهرماه سال ۱۳۹۸ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و اکنون با راهاندازی سامانه مودیان در سازمان امور مالیاتی زمینه برای اجرای این قانون در کشور فراهم شده است. بنابر این قانون، مبنای محاسبه مالیات برای مشاغل و اصناف، واریزیهای کارتخوان و حساب تجاری آنها است. همین موضوع باعث شده است درستگاه کارتخوان از روی میز بسیاری از اصناف حذف و پول نقد یا فرایند کارت به کارت، جایگزین آن شود.
این درحالی است که بسیاری از مشاغل دیگر از جمله کارمندان که ممکن است حقوق دریافتی آنها از مشاغلی که کارتخوان را حذف کردهاند، پایینتر باشد مالیات پرداخت میکنند و به همین دلیل فرار مالیاتی اصنافی مانند پزشکان، آرایشگرها، طلافروشان و… که نسبتا درآمدهای بالایی هم دارد، بی عدالتی محسوب شود. البته نمیتوان این موضوع را به همه افرادی که در یک صنف درحال فعالیت هستند، تسری داد و برای مثال گفت همه پزشکان از پرداخت مالیات سرباز میزنند.در این گزارش میدانی که تنها سعی شده است تجربه افراد درمورد حذف کارتخوانها و دیدگاه آنها به این فرایند بررسی شود.
در این راستا احمد که خود را کارمند معرفی کرده است، درمورد حذف کارتخوانها به ایسنا گفت: من یک کارمند با حقوق نه چندان چشمگیرم که مالیات ماه به ماه از حقوقم کسر میشود. اما در فرایند مراسم عروسیام که دو ماه قبل بود، متوجه شدم هر صنفی که بتواند از زیر پرداخت مالیات درمیرود. هم فردی که لباس عروس را اجاره میداد تقاضا داشت مبلغ را کارت به کار کنیم، هم فردی که طلا میفروخت و هم آرایشگر. حتی در آرایشگاه دستگاه جدایی برای کارت به کارت کردن در نظر گرفته شده بود. این درحالی است که درامد همه این افراد حداقل سه برابر درآمد من است.
وی به این سوال که آیا به این فرایند اعتراض کرده است یا خیر پاسخ داد: پرداخت اول لباس عروس را کارت به کارت کردم، اما در پرداخت دوم اعتراض کردم و فروشنده در پاسخ به اعتراضم گفت همه چیز گران شده است، از نخ تا دستمزد کارگران، دیگر توان پرداخت مالیات ندارم.