اقتصاد۲۴- با وجود رشد شدید قیمتها، در سال جاری با شنیدن خبر سیاستهای انبساطی این احتمال وجود دارد که تورمی بیش از آنچه در سالهای گذشته شاهد بودیم، اتفاق بیفتد. در همین دوسالونیمی که از عمر دولت سیزدهم میگذرد، برخلاف وعدههای پرشمار و متعدد رئیسی و سایر اعضای دولت در خصوص کنترل تورم، شتاب قیمتها بهطور خاص در خوراکیها بسیار چشمگیر بوده است.
در این دو سال بهطور متوسط خوراکیها رشدی حدود ۲۰۰ درصد داشته و قیمتها در این بخش سه برابر شده است. رشد ۲۰۰ درصدی قیمت خوراکیها وقتی معنادارتر میشود که کنار رشد دستمزد قرار گیرد. در دو سالی که گذشت، دستمزدها ۸۴ درصد افزایش پیدا کرد و چانهزنی نماینده کارگران برای جبران عقبماندگی دستمزد از هزینهها و رساندن آن برای تامین حداقلهای معاش نتیجهای به دنبال نداشت.
در لیست خوراکیها همه ردیفها بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ درصد افزایش داشته است و فقط قیمت هویج با رشد منفی ۲۴ درصد نسبت به مرداد ۱۴۰۰ کاهش نشان میدهد. قیمت هویج در مرداد ۱۴۰۰ بهطور متوسط ۱۷ هزار و ۳۰۳ تومان بود، اما در اسفند ۱۴۰۲ به ۱۳ هزار و ۱۳۸ تومان کاهش پیدا کرده است.
در کنار این رشد منفی، کالاهایی هستند که چهار برابر رشد قیمت داشتهاند که مهمترین و اثرگذارترین آن در سبد هزینه خانوار، گوشت گوسفندی است. براساس آمار اعلامی مرکز آمار، قیمت گوشت گوسفند در زمان شروع به کار دولت سیزدهم ۱۳۸ هزار و ۴۹۹ تومان بوده، اما اسفند ۱۴۰۲ به ۵۶۰ هزار و ۸۶۷ تومان رسیده است. یعنی ۳۰۵ درصد افزایش قیمت که به مفهوم چهار برابر شدن قیمت است.
البته شاید وقتی قیمت ۵۶۰ هزار تومان اعلامی مرکز آمار را میخوانید تعجب کنید، چون تقریباً همه با قیمتهایی که به یک میلیون تومان تنه میزند بارها مواجه شدهایم. این خوشبینی مرکز آمار نسبت به قیمتها شاید ناشی از محاسبه قیمت گوشت دولتی در سبد نمونهگیری باشد. اما گوشت دولتی مگر به چند درصد از افراد جامعه میرسد؟
مسئولان میگویند امروز ۹۰۰ هزار تن تولید داریم. ولی رئیس اتحادیه دام سبک میگوید این میزان تولید را نمیبینیم. با مصرفکننده که صحبت میکنیم میگوید مصرف گوشت در سبد ماهانهاش کاهش یافته است.
مغازهدار هم میگوید ۶۰ درصد افت فروش داشته است. آمار کشتارگاهها نیز تولید ۹۰۰ هزار تن را نشان نمیدهد. اگر واقعاً ۹۰۰ هزار تن تولید داشته باشیم نباید قیمت گوشت ۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان باشد. نمودار عرضه و تقاضا قیمت را مشخص میکند.
اگر عرضه نسبت به تقاضا بالاتر باشد قیمتها پایین میآید. پس میتوان گفت براساس قیمتی که امروز در بازار وجود دارد نمیتوانیم ۹۰۰ هزار تن تولید داشته باشیم. آمار ابتدای سال تا دیماه کشتارگاهها نیز نشان میدهد حدود ۴۰۰ هزار تن تولید در ۱۰ ماه داشتهایم.
اگر بین ۱۰ تا ۳۰ درصد کشتار را خارج از کشتارگاههای رسمی در نظر بگیریم، ۵۲۰ هزار تن تولید داخل داشتهایم. با توجه به واردات ۹۰ هزار تنی واردات در ۱۰ ماه گذشته، سرانه هفت کیلو قابل محاسبه خواهد بود که البته در دهکهای پایین جامعه این سرانه به شدت کاهش یافته و از سبد غذایی بسیاری از این خانوارها حذف شده است.
قیمت شیر خشک ۲/۵ برابر شد
قیمت شیرخشک ۲/۵ برابر شد. زمانی که روحانی دولت را به رئیسی تحویل میداد، قیمت هر قوطی شیر خشک ۴۵۰ گرمی، ۳۹ هزار و ۷۴۴ تومان بود، اما در اسفند ۱۴۰۲ قیمت به ۱۰۱ هزار و ۴۹۸ تومان رسید.
این رشد قیمت ناشی از تغییر قیمت ارز ترجیحی از ۴۲۰۰ به ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان بود، اما همزمان با عقب افتادن تخصیصها و دونرخی شدن شیرخشک، سال گذشته با کمبود شیرخشک در بازار مواجه شدیم.
عدم تخصیص ارز به تولیدکنندگان شیرخشک در کشور در شرایطی اتفاق افتاد که حدود ۲۰ هزار تن از مواد اولیه تولید شیرخشک اطفال سالانه از طریق واردات به کشور تأمین میشود. به این معنا که حدود ۸۰ درصد ماده اولیه شیرخشک از طریق واردات در اختیار تولیدکنندگان قرار میگیرد.