در شرایطی که امسال معضل کمآبی، بخش کشاورزی کشور را تحتالشعاع قرار داده و برخی نگاههای منفی معطوف بخش کشاورزی شده، بررسی نتایج سرشماری بخش کشاورزی، اطلاعات باارزشی از بخش کشاورزی کشور به تصویر کشیده است که بیشک در برنامهریزیهای آینده این بخش سرنوشتساز خواهد بود.
جوان آنلاین: بر اساس نتایج به دست آمده از جدیدترین سرشماری بخش کشاورزی تعداد بهرهبرداران بخش کشاورزی کشور به حدود ۳/۴ میلیون نفر رسیده است که بیش از ۶۰درصد آنها با داشتن سنی بیش از ۵۰ سال نزدیک به سن بازنشستگی هستند.
افزایش معنادار میانگین سنی کشاورزان کشور نشان میدهد میانگین سنی کشاورزان شش سال پیرتر شده و به عدد ۵۳ سال رسیده است؛ موضوعی که اگر چارهاندیشی نشود، ممکن است زنگ خطر بحران تأمین مواد غذایی خیلی زودتر از بحران جمعیت به صدا درآید، قطعاً این بحران افزایش سن جمعیت کشاورزان کشور، خود را در سالهای نه چندان دور نشان میدهد. معاون آموزش و ترویج وزارت جهاد کشاورزی معتقد است نفوذ دانش در مزارع که به افزایش بهرهوری منجر شده است، میتواند جای کهولت سن بهرهبرداران را بگیرد، اما دولت باید انگیزههای بیشتری برای دانشآموختگان کشاورزی و فرزندان روستاییان ایجاد کند.
سرشماری کشاورزی نشان داد کشاورزی ما به سمت مدرن شدن پیش میرود ولی باید مراقب باشیم واحدهای کشاورزی کوچک از بین نرود تا روستاییان به حاشیه شهرها مهاجرت نکنند. تغییر کاربری اراضی کشاورزی پدیده بسیار خطرناکی است و عمدتاً در استانهای مهم بخش کشاورزی ما در حال رخ دادن است. بررسی نتایج سرشماری عمومی کشاورزی در آبان سال ۱۴۰۳، تصویر دقیقی از وضعیت کشاورزی کشور ترسیم میکند که شامل آمار بهرهبرداران، بهرهبرداریها، نوع مالکیت و همچنین فعالیتهای زراعی، باغداری و دامی است.
در این سرشماری، بیش از ۴میلیونو۲۸۷هزار نفر بهرهبردار کشاورزی در سطح کشور شناسایی شدهاند که این افراد مدیریت مستقیم فعالیتهای کشاورزی، دامی، زراعی یا باغی را بر عهده دارند. تعداد کل بهرهبرداریهای کشاورزی در کشور نیز کمی کمتر بوده است. آمار منتشرشده از سوی مرکز آمار بیانگر تنوع ساختار مالکیت و بهرهبرداری در بخش کشاورزی ایران است و نشان میدهد همچنان بخش بزرگی از فعالیتهای کشاورزی به صورت سنتی و از سوی خانوارها انجام میگیرد. براساس اطلاعات جمعآوریشده، بیش از ۸۰درصد از سطح کاشت محصولات کشاورزی مربوط به سه محصول گندم، جو و برنج است. ۲ میلیون هکتار (حدود ۱۴درصد) از اراضی کشاورزی طی ۱۰سال اخیر مجهز به روشهای نوین آبیاری شده است.