
اقتصاد۲۴- در جهانی که نظم اقتصادی آن دهههاست بر پایه سلطه دلار آمریکا شکل گرفته، پرسش از آینده این هژمونی پولی بیش از پیش مطرح شده است. تنشهای ژئوپلیتیک، جنگهای ارزی، تحریمهای گسترده و رشد اقتصادهای نوظهور باعث شدهاند تا کشورهای بسیاری به دنبال راههایی برای کاهش وابستگی به دلار باشند. در این میان، سه ارز مهم یعنی یوان چین، روبل روسیه و روپیه هند بیش از سایرین مورد توجه قرار گرفتهاند. آیا این ارزها میتوانند جایگزینی جدی برای دلار باشند؟ آیا نظام مالی جهانی به سمت چندقطبیشدن در حال حرکت است؟ و آیا هژمونی دلار در آستانه افول قرار دارد؟ این سؤالات اکنون نه تنها در محافل دانشگاهی و نهادهای بینالمللی، بلکه در رسانههای اقتصادی و حتی سطح تصمیمگیری دولتها نیز با جدیت مطرح میشود.
دلار آمریکا از پایان جنگ جهانی دوم تاکنون نقشی بیبدیل در اقتصاد جهانی ایفا کرده است. پیمان برتون وودز در سال ۱۹۴۴، دلار را به عنوان ارز مرجع جهانی تثبیت کرد و حتی پس از فروپاشی این نظام در دهه ۱۹۷۰، باز هم جایگاه خود را حفظ نمود. در حال حاضر، بیش از ۵۰ درصد از تراکنشهای جهانی با استفاده از دلار انجام میشود (بلومبرگ، ۲۰۲۵) و بیش از نیمی از ذخایر ارزی بانکهای مرکزی جهان به دلار اختصاص دارد (صندوق بین المللی پول، ۲۰۲۴). بازارهای مالی آمریکا عمیق، شفاف و باثبات هستند و این کشور، علیرغم بدهیهای کلان، همچنان از اعتماد سرمایهگذاران بینالمللی برخوردار است.
