کتاب میلیونرهای معمولی

«میلیونرهای معمولی» نوشته کریس هوگان کتابی در حوزه مالی شخصی و ثروت‌اندوزی است که می‌خواهد تصویری آشنا از میلیونر آمریکایی را به چالش بکشد. هوگان استدلال می‌کند بخش بزرگی از میلیونرها نه وارث ثروت‌های بزرگ‌اند، نه کارآفرینانی که یک‌شبه به موفقیت رسیده‌اند و نه لزوما صاحبان درآمدهای نجومی. بسیاری از آنها کارمندانی عادی‌اند که طی سال‌ها کمتر از درآمدشان خرج کرده، بدهی خود را کنترل کرده و به‌طور منظم پس‌انداز و سرمایه‌گذاری کرده‌اند. کتاب که در سال ۲۰۱۹ از سوی رمزی پرس منتشر شد، بر داده‌های «مطالعه ملی میلیونرها»ی مجموعه رمزی تکیه دارد؛ پژوهشی که بیش از ده هزار میلیونر آمریکایی را بررسی کرده است. هوگان کتاب را حول مجموعه‌ای از باورهای رایج درباره ثروتمندان سازمان می‌دهد. یکی از آنها این تصور است که بیشتر میلیونرها پول خود را به ارث برده‌اند. در مطالعه مورد استناد او، ۷۹ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند هیچ ارثی دریافت نکرده‌اند و تنها ۳ درصد ارثی به ارزش یک میلیون دلار یا بیشتر داشته‌اند. تصور دیگری این است که ثروتمند شدن بدون درآمد بسیار بالا ممکن نیست. داده‌های همین پژوهش نشان می‌دهد فقط حدود یک‌سوم شرکت‌کنندگان در طول دوران کاری خود به‌طور میانگین سالانه صد هزار دلار یا بیشتر درآمد داشته‌اند. مهندس، حسابدار، معلم، مدیر و وکیل نیز در میان حرفه‌های پرتکرار نمونه قرار گرفته‌اند. این یافته‌ها مصالح اصلی استدلال هوگان را فراهم می‌کنند: انباشت ثروت برای بسیاری از افراد بیشتر محصول زمان و رفتار مالی مداوم بوده است تا یک جهش استثنایی. سرمایه‌گذاری بلندمدت ستون دیگر کتاب است. هشت نفر از هر ده میلیونر بررسی‌شده در برنامه بازنشستگی محل کار خود سرمایه‌گذاری کرده بودند و سه‌چهارم پاسخ‌دهندگان گفته‌اند سرمایه‌گذاری منظم در طول زمان از عوامل اصلی موفقیت مالی‌شان بوده است. هوگان از این داده‌ها برای دفاع از الگویی نسبتا کم‌هیجان استفاده می‌کند: خرج کردن کمتر از درآمد، دوری از بدهی مصرفی، سرمایه‌گذاری پیوسته و مقاومت در برابر طرح‌های سریع ثروتمندشدن. در جهانی که ادبیات موفقیت اغلب روی ریسک بزرگ، کارآفرینی خارق‌العاده یا کشف «فرصت بعدی» تأکید دارد، پیام او عمدا ملال‌آور است؛ ثروت می‌تواند حاصل هزاران تصمیم کوچک باشد که چند دهه تکرار شده‌اند. این ویژگی هم نقطه قوت کتاب است و هم منشأ بخشی از محدودیت آن. «میلیونرهای معمولی» بیش از آنکه گزارش کامل یک پژوهش آماری باشد، کتابی انگیزشی است که از نتایج پژوهش برای تقویت توصیه‌های مالی نویسنده استفاده می‌کند. منتقدان کتاب نیز به کمبود جدول، نمودار و ارائه مستقیم‌تر داده‌ها در متن اصلی اشاره کرده‌اند؛ رمزی بعدها گزارشی جداگانه از جزئیات پژوهش منتشر کرد. بنابراین خواننده‌ای که انتظار اثری شبیه یک گزارش اقتصادی یا مطالعه دانشگاهی درباره توزیع ثروت دارد، با کتاب دیگری روبه‌رو خواهد شد. محدودیت مهم‌تر به نوع استنتاج مربوط است. پژوهش رمزی رفتار و نگرش افرادی را بررسی کرده که هنگام مطالعه میلیونر بوده‌اند. از اینکه بیشتر آنها پس‌انداز کرده‌اند، بدهی کمی داشته‌اند یا در برنامه بازنشستگی سرمایه‌گذاری کرده‌اند، نمی‌توان به‌تنهایی نتیجه گرفت هر کس همین رفتارها را تکرار کند الزاما میلیونر خواهد شد. تفاوت درآمد، مسکن، سلامت، بازار کار، زمان ورود به بازار سرمایه و شرایط خانوادگی نیز در امکان انباشت ثروت نقش دارند. افزون بر این، نمونه پژوهش از یک پنل پژوهشی بیرونی و پنل خود رمزی تشکیل شده و توصیه‌های کتاب عمیقا به ساختار اقتصادی آمریکا، از جمله برنامه‌های بازنشستگی آن کشور، وابسته است. خود موسسه رمزی نیز پژوهش را مطالعه‌ای درباره رفتارها و نگرش‌های میلیونرهای آمریکایی معرفی می‌کند. ارزش «میلیونرهای معمولی» زمانی بیشتر می‌شود که آن را نه وعده‌ای برای ثروتمند شدن، بلکه پادزهری برای تصور ثروت ناگهانی بخوانیم. هوگان می‌خواهد نگاه خواننده را از برنده بخت‌آزمایی، بنیان‌گذار میلیاردر و معامله جسورانه به آدمی برگرداند که سال‌ها کار می‌کند، خرجش را مهار می‌کند و اجازه می‌دهد زمان کار خودش را انجام دهد. تصویر چندان باشکوهی نیست؛ شاید همین نکته، مهم‌ترین حرف کتاب باشد. ثروت گاهی در لحظه‌ای ساخته نمی‌شود که همه بتوانند آن را ببینند، بلکه در سال‌هایی شکل می‌گیرد که ظاهرا هیچ اتفاقی نمی‌افتد.