مقایسه نرخ رشد نقدینگی با نرخ رشد تولید ناخالص داخلی به قیمت جاری، نشان میدهد نرخ رشد واقعی نقدینگی در ۳ سال اخیر منفی ۵۳.۵ درصد بوده است و این روند نشان میدهد نقدینگی عامل تورم در سال گذشته نبوده است.
نقدینگی یک متغیر اسمی است و برای اندازه گیری آن باید آن را با متغیر اسمی مورد سنجش قرار داد تا تحولات و تغییرات آن بهتر مشخص شود. بنابراین برای اینکه بدانیم رشد نقدینگی چه روندی را در چند دهه اخیر طی کرده است، باید نرخ رشد نقدینگی با متغیرهای دیگری مانند نرخ تورم و نرخ رشد تولید ناخالص داخلی به قیمت جاری ارزیابی شود.
برای دقیق تر شدن این گزاره این مساله را باید مثال توضیح می دهیم. به عنوان مثال، اگر تولید ناخالص داخلی به قیمت جاری را به یک ظرف و نقدینگی را به آب تشبیه کنیم، آنچه که باعث سنجش مازاد یا کم بودن آب می شود، حجم آن ظرف است نه میزان آب در درون ظرف؛ اگر حجم ظرف در هر سال افزایش یابد، در صورت عدم افزایش حجم آب، نسبت آب در درون ظرف کمتر از خواهد شد.
در اقتصاد آنچه که تقاضای پول را شکل میدهد و سیاستگذار باید برای تامین آن اقدام کند، تغییرات در سطح تولید و نرخ تورم است. اگر سطح تولید افزایش یابد، تقاضای پول بیشتر میشود و اگر تورم وجود داشته باشد، نیاز به نقدینگی برای خرید کالا و خدمات رشد خواهد کرد؛ تامین این نوع تقاضای پول، فاقد آثار تورمی قابل توجه است و اگر بانک مرکزی این تقاضا را تامین نکند، قطعا رکود در اقتصاد شکل خواهد گرفت و تولید ناخالص داخلی (افزایش واقعی و به قیمت ثابت) کاهش خواهد یافت.
نرخ رشد تولید ناخالص داخلی به قیمت جاری، همزمان هم نرخ تورم و هم رشد اقتصادی را در درون خود دارد و میتواند معیار سنجش مناسبی برای روند نرخ رشد واقعی نقدینگی در سال های اخیر باشد.