اقتصاد۲۴- شبهای تهران را تصور کنید؛ خیابانها و معابر شلوغ، مغازههایی که هنوز چراغهایشان روشن است و زندگی که در نبض این کلانشهر، همچنان جاری است. اما زیر این لایههای پرنور و پرجنبوجوش، داستانی پنهان از طلای کثیف جریان دارد؛ زبالههایی که شاید دیده نمیشوند، اما هر روز و هر شب، در پسکوچههای این شهر متولد میشوند، زندگی میکنند و در نهایت به جایی دور از چشم ما تبعید میشوند.
بحران پسماند در تهران، یک معضل ساده و بیاهمیت نیست، بلکه نشانهای است از چالشهای پیچیدهتری که از بیبرنامگی، بینظمی و مصرفگرایی بیش ازحد حکایت دارد. تهران با جمعیت حدود ۹ میلیون نفر در روز، و البته شهری که شبهایش با جمعیت بیشتری بیدار میماند، چیزی حدود ۵،۵۰۰ تن زباله در هر روز تولید میکند؛ زبالههایی که سرنوشتشان در سطلهای سر کوچهها، وانتهای سفید شهرداری و تپههای بیپایان پسماند در اطراف شهر خلاصه نمیشود.
بلکه سرگذشتی دارند که به تاریخچهای طولانی و پیچیده از مدیریت ناصحیح و ناکارآمد شهری برمیگردد.
ماجرای پسماند در تهران، ریشه در رشد سریع و گاه بیضابطه شهر در دهههای اخیر دارد. این کلانشهر با رشد شتابان اقتصادی، مهاجرتهای بیوقفه و توسعه ناپایدار، به سرعت به یکی از بزرگترین مصرفکنندگان کالاها و منابع در کشور تبدیل شد. دهه ۱۳۴۰، آغاز مدرنیزاسیون سریع تهران بود؛ دورهای که روستاها خالی میشدند و شهرها پر. اما این موج نوسازی، زیرساختهای مدیریت شهری را متناسب با نیازهای جدید، توسعه نداد. این رشد سریع بههمراه نبود برنامهریزی کارآمد، بهتدریج شهر را به میدان جنگی برای مدیریت پسماند تبدیل کرد؛ جنگی که هرگز به پایان نرسید.