
مستندسازی درباره چهرههایی که نامشان با حافظه تاریخی یک ملت گره خورده است، فقط ثبت چند تصویر و کنار هم قرار دادن چند روایت نیست؛ چنین آثاری بیش از هر چیز به نگاه، دقت، پژوهش و جسارت در انتخاب زاویه دید نیاز دارند. مستند «مرد ابدی» نیز از همین منظر قابل توجه است؛ اثری که تلاش کرده است با عبور از روایتهای محدود و تک وجهی، تصویری جامعتر از شهید حسن تهرانیمقدم و مسیری که به شکلگیری قدرت موشکی ایران انجامیده ارائه کند.
ساسان فلاحفر، کارگردان مستند «مرد ابدی» در گفتوگو با میزان از روند شکلگیری این اثر، دغدغه رسیدن به یک روایت کامل و ماندگار، استفاده از آرشیوهایی که برای نخستین بار دیده شدهاند، تجربه بهکارگیری هوش مصنوعی در نریشن و همچنین چالشهای پخش و دیده شدن مستند در ایران گفت.
وی در پاسخ به این پرسش که برای ساخت مستند، معمولا چه میزان اطلاعات و پژوهش لازم است تا اثر نه دچار شتاب زدگی شود و نه از واقعیتهای تازه و جذاب عقب بماند، گفت: ساخت مستند در اصل به یکسری اطلاعات و داده نیاز دارد که باید جمع آوری شود. مثلا در مستندهایی مثل تشییع و وداع یا آثاری از این دست، بعضی اتفاقها در یک زمان خاص رخ میدهند و شما در کوتاهترین زمان ممکن باید آنها را ثبت کنید، وگرنه از دست میروند. بعضی از رخدادها، مثل آنچه در جنگها اتفاق میافتد، چنین ویژگیای دارند. در این موارد شما ناچارید در همان بازه زمانی مشخص وارد میدان شوید و ثبت اولیه را انجام دهید؛ بعدتر میتوانید روایت کاملتر و عمیقتری از آن بسازید.
فلاحفر ادامه داد: از طرف دیگر، بعضی موضوعها از قبل برای ما شناخته شدهاند و میدانیم چه جنس اتفاقهایی ممکن است در آنها رخ دهد. همین آشنایی اولیه کمک میکند که با نگاه دقیقتری وارد موضوع شویم. البته درباره این پروژه خاص، چون افراد زیادی در حال کار کردن روی آن هستند، من سراغش نرفتم، وگرنه قطعا لازم و واجب است که افراد مختلف به سراغ چنین موضوعی بروند و آثار متنوعی برای آن ساخته شود؛ چون باید برای یک موضوع، چند زبان و چند روایت نزدیک هم شکل گیرد.
