فضای مجازی اگرچه به بخش جداییناپذیر زندگی امروز تبدیل شده، اما یک کلیک ساده برای انتشار تصویر، اطلاعات یا محتوای دیگران میتواند تبعاتی فراتر از یک پست و پیام داشته باشد؛ معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان سمنان با تأکید بر ضرورت ارتقای سواد حقوقی کاربران هشدار داد که برخی رفتارها در فضای مجازی میتواند علاوه بر آسیبهای اجتماعی و خانوادگی، مسئولیت کیفری به دنبال داشته باشد.
زینالعابدین حسام معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان سمنان در گفتوگو با میزان، با اشاره به گسترش استفاده از فضای مجازی و شبکههای اجتماعی در زندگی روزمره، بر ضرورت افزایش سواد و آگاهی حقوقی کاربران تأکید کرد.
وی در این گفتوگو گفت: فعالیت در فضای مجازی، همانند سایر عرصههای اجتماعی، نیازمند رعایت اصول و قواعدی است و برخی رفتارها در این فضا علاوه بر پیامدهای اجتماعی، میتواند مسئولیت کیفری برای مرتکب به همراه داشته باشد.
زینالعابدین حسام، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان سمنان: امروزه ارتباطات و استفاده از بستر فضای مجازی به بخش جداییناپذیری از زندگی افراد تبدیل شده است و بخش قابل توجهی از زمان روزانه افراد در این فضا سپری میشود. فضای مجازی در کنار فرصتها و مزایای فراوان، معایب و چالشهایی نیز دارد و بهرهمندی صحیح و سودمند از این بستر مستلزم شناخت مخاطرات و رعایت اصول و قواعد مربوط به آن است.
نباید تصور کنیم فعالیت در فضای مجازی فاقد محدودیت یا مسئولیت است. برخی رفتارها و اقدامات در این فضا از نظر قانونی جرمانگاری شده و برای آنها مجازات تعیین شده است؛ بنابراین افزایش دانش و آگاهی عمومی درباره فرصتها، تهدیدها و ابعاد حقوقی استفاده از اینترنت، یکی از مهمترین راهکارهای پیشگیری از آسیبهای فضای مجازی است.
یکی از مهمترین مصادیق حریم خصوصی در فضای مجازی، حمایت از اطلاعات شخصی، تصاویر، مکالمات، حسابهای کاربری و سایر دادههای افراد در برابر دسترسی، استفاده یا انتشار بدون مجوز است.
خیر. صرف اینکه فردی اطلاعات یا تصویری را در یک شبکه اجتماعی منتشر کرده، به این معنا نیست که هر شخص دیگری اجازه بازنشر، استفاده یا انتشار مجدد آن را دارد.
انتشار در فضای مجازی به معنای رها شدن اطلاعات نیست. شماره تلفن، نشانی محل سکونت، اطلاعات خانوادگی، تصاویر خصوصی یا اطلاعات هویتی افراد، حتی در صورت قرار گرفتن در بستر اینترنت، موضوعی نیست که بتوان بدون توجه به حقوق فرد و آثار اقدام، آن را مجدداً منتشر کرد.
چنین اقداماتی میتواند زمینهساز مزاحمت، سوءاستفاده و آسیبهای مختلف شود و در برخی موارد، بسته به شرایط، میتواند واجد وصف مجرمانه نیز باشد.
بله. فعالیت در فضای مجازی باید هوشمندانه، آگاهانه و مسئولانه باشد. برخی اقدامات علاوه بر ایجاد تبعات اجتماعی و خانوادگی، میتواند برای فرد مسئولیت کیفری ایجاد کند.
بهعنوان نمونه، تحریف یا تغییر صوت، تصویر یا فیلم دیگری و همچنین انتشار یا در دسترس قرار دادن تصویر، فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری بدون رضایت فرد، در صورتی که شرایط قانونی مربوط را داشته باشد، میتواند واجد وصف مجرمانه باشد و قانون برای این قبیل رفتارها ضمانت اجرا و مجازات پیشبینی کرده است.
البته تشخیص اینکه یک رفتار مشخص واجد وصف مجرمانه است یا خیر، به نوع اقدام، شرایط وقوع، محتوا، نحوه انتشار و سایر عناصر و شرایط قانونی بستگی دارد و نمیتوان درباره همه موارد، حکم یکسانی صادر کرد.