اقتصاد۲۴- در یکی از روستاهای اطراف زابل، دختری به نام «مهلقا» زندگی میکند؛ او فقط ۱۵ سال دارد، اما پژمردهتر و بزرگتر به نظر میرسد. مهلقا دو فرزند دارد و سالهاست در نقش همسر و مادر زندگی میکند؛ نقشی که هیچوقت انتخاب خودش نبوده است. مهلقا در ۱۰ سالگی، برخلاف میلش مجبور به ازدواج با مردی ۴۰ ساله شد؛ مردی که همسر اول و چند فرزند دارد و شغلش قاچاق مواد مخدر است. ازدواج او نه از سر رضایت، بلکه به اجبار خانواده و زیر فشار فرهنگی شکل گرفته است؛ فرهنگی که در برخی از مناطق، ازدواج زودهنگام را امری طبیعی میداند. او حالا زن دوم مردی است که بارها او را کتک زده و هیچ رابطه عاطفی میانشان وجود ندارد.
مهلقا با همسر اول شوهرش در یک خانه زندگی میکند و در برابر خشونت مداوم، چارهای جز سکوت ندارد: «چند بار تلاش کردم از خانه خارج شوم، اما خانوادهام تهدیدم کردند. گفتند با لباس سفید رفتی، با لباس سفید باید برگردی». او میگوید دلش حتی با بچههایش صاف نیست، چون حاصل ازدواجی هستند که او برایش آماده نبوده است: «گاهی در خلوت فکر میکنم که حتی این بچهها را دوست ندارم. اما دلم برایشان میسوزد. دلم برای خودم هم میسوزد». فکر فرار و خودکشی بارها به ذهنش رسیده، اما از خدا و عاقبت کارش میترسد. مهلقا یکی از صدها دختری است که قربانی ساختارهای سنتی و بیپناهی قانونی در برابر ازدواج زودهنگام شده است. در چهرهاش، ردی از کودکی دیده نمیشود؛ هرچه هست، تصویری از زنی خسته است که هنوز در درون خود، کودکی نجاتنیافته را حمل میکند.
کودکهمسری همچنان در ایران واقعیتی تلخ است. براساس گزارش «وضعیت اجتماعی و فرهنگی ایران؛ بهار ۱۴۰۲»، ازدواج و مادری دختران زیر ۱۵ سال هنوز یکی از چالشهای جدی اجتماعی است. این گزارش نشان میدهد که در سال ۱۴۰۱، ۲۶هزارو ۹۷۴ دختر زیر ۱۵ سال ازدواج کردهاند. همین گزارش حاکی است که بیش از هزارو ۳۹۰ مورد ولادت ثبتشده مربوط به مادران زیر ۱۵ سال بوده است.
گزارش ارائهشده از سوی مرکز آمار ایران در سال ۱۴۰۲، اگرچه شامل مادران زیر ۱۰ و زیر ۱۳ سال نمیشود و اطلاعاتی در این گروهها ارائه نمیدهد، اما آمار مادران زیر ۱۵ سال را به تفکیک فصول منتشر کرده است. براساس این گزارش، در زمستان ۱۴۰۱، ۳۰۶ دختربچه زیر ۱۵ سال تولد فرزند داشتند. این آمار در فصل پاییز ۳۵۵ مورد، تابستان ۳۵۵ مورد و بهار ۳۷۶ مورد بوده است.
بررسی سالانه نیز نشان میدهد که در کل سال ۱۴۰۱، هزارو ۳۹۲ دختربچه زیر ۱۵ سال تجربه مادری داشتند، درحالیکه این عدد در سال ۱۴۰۰ برابر با هزارو ۳۴۹ مورد بوده است.