بحثهای حقوقی بر سر بودجه کمکهای خارجی و احتمال تعطیلی یا تغییر ساختار آژانس توسعه بینالمللی امریکا (USAID) نشان میدهد واشینگتن در حال عقبنشینی از سنت دیرینه «دیپلماسی توسعه» است، در حالی که بحرانهای انسانی از غزه تا افغانستان زلزلهزده به منابع فوری نیاز دارند و چین این خلأ را بهسرعت پر میکند
جوان آنلاین: در روزهایی که واشینگتن درگیر مناقشات حقوقی داخلی و بحث کاهش بودجه کمکهای خارجی است، پکن خود را به صحنهگردان اصلی دیپلماسی جهانی بدل کرده است، از میزبانی ولادیمیر پوتین و کیم جونگاون گرفته تا دیدار پرحاشیه با نارندرا مودی. رهبر چین با طرحی حسابشده تلاش میکند معماری نظمی را بنا کند که مرکز آن نه در واشینگتن، بلکه در پکن باشد. چین در قامت «معمار نظم تازه» همزمان بر دیپلماسی، اقتصاد و قدرت نظامی سرمایهگذاری میکند و میکوشد ائتلافی از کشورهای ناراضی از وضع موجود را در کنار خود گرد آورد.
دیپلماسی متراکم در پکن
طی هفتههای اخیر شاهد «تور دیپلماسی متراکم» شی جینپینگ بودهایم؛ سلسلهای از دیدارها که پیام روشنی به جهان فرستاد: چین دیگر تنها یک قدرت اقتصادی نیست، بلکه خود را مرکز ثقل نظم نوین معرفی میکند. «ولادیمیر پوتین» رئیسجمهور روسیه در دیداری که نمادین و استراتژیک توصیف شد، در پکن حضور یافت. این دیدار بار دیگر نشان داد در میانه جنگ اوکراین، مسکو بیش از هر زمان دیگری به حمایت سیاسی و اقتصادی چین نیازمند است. پکن نیز در برابر فشارهای غربی، خود را شریک مطمئن و قابل اتکای روسیه نشان میدهد؛ شراکتی که از انرژی تا فروش تسلیحات و حمایت در نهادهای بینالمللی را شامل میشود. اندکی بعد، رهبر کرهشمالی وارد پکن شد. برای «شی جینپینگ» نمایش دوستی با پیونگیانگ بیش از آنکه اقتصادی باشد، پیامی امنیتی داشت؛ چین میتواند در شرق آسیا توازن را به نفع خود تغییر دهد. این استقبال برای امریکا، ژاپن و کرهجنوبی هشداری بود که حلقههای پیرامونی چین در حال تقویت است. دیدار با «نارندرا مودی» شاید مهمترین بخش این سلسله ملاقاتها بود. روابط چین و هند سالهاست زیر سایه مناقشات مرزی و رقابت ژئوپلیتیک قرار دارد، اما پکن تلاش کرد با دعوت از مودی، این پیام را برساند که حتی قدرتهای منطقهای ناراضی از امریکا هم میتوانند در نظم پیشنهادی چین جایگاهی داشته باشند. اگرچه دهلی هنوز فاصلهاش با پکن را حفظ میکند، اما همین دیدار برای نشریات غربی نشانهای از «قدرت نرم» تازه چین بود.
خلأ امریکا، فرصت پکن