در این مقال نخست به علائم نفاق اشاره، سپس راه برطرف کردن آنرا بیان میکنیم. در روایات علائم زیادی برای نفاق ذکر شده است که برخی از آنها عبارتاند از: «بیمبالاتی در دروغ گفتن، خیانت به دیگران، بىشرمی و وقاحت، ادعای بىمعنا(تو خالی) کردن، خائن بودن چشم، سفیه و خطا کار بودن، کم حیا بودن، کوچک شمردن گناهان، بزرگان دین را کوچک دانستن، گرفتاریهای دین را سبک شمردن، کبر داشتن، دوست داشتن مدح، حسد ورزیدن، دنیا را بر آخرت ترجیح دادن، عمل شر را بر اعمال خیر مقدم داشتن، تحریک بر سخن چینى، دوست داشتن لهو و لعب، کمک کردن به اهل فسق و سرکشان، تأخیر در کار نیک و کوچک شمردن اهل خیر، کارهاى زشت خود را نیکو دیدن، کارهاى نیکوى دیگران را بد دانستن».[2]
در روایت دیگری نشانههای نفاق اینگونه بیان شده است: «از کارى نهى کند، ولى خودش از آن کار دست نمىکشد، فرمان میدهد به آنچه انجام نمیدهد، چون به نماز میایستد سرش را این طرف و آن طرف میگرداند، روزش را شب کند در حالیکه اندوهى جز خوردن شام ندارد، با اینکه روزه نبوده، و چون بامداد کند اندوهى جز خوابیدن ندارد، با اینکه شب را بیدار نبوده، اگر از او پنهان باشى تو را غیبت کند و اگر به تو وعده بدهد وفا نکند».[3]