جمعه 2 مرداد 1405 – 08:00 – بهروزشده در شنبه 3 مرداد 1405 – 12:21
امروزه با باز کردن هر اپلیکیشنی، با سیل عظیمی از اطلاعات روبهرو میشویم. در این میان، تشخیص واقعیت از دروغ به یک چالش بزرگ تبدیل شده است.
فیک نیوز یا همان اخبار جعلی، ابزاری است که میتواند افکار عمومی را به راحتی منحرف کند. در این مقاله یاد میگیریم چطور هوشمندانه عمل کنیم و فریب این بازی رسانهای را نخوریم.
اصطلاح Fake News به معنای گزارشهای کاملاً ساختگی یا تحریفشدهای است که با ظاهری شبیه به اخبار موثق منتشر میشوند. هدف اصلی از تولید فیک نیوز، گمراه کردن مخاطبان و هدایت افکار آنها به سمتی خاص است.
در دنیای سیاست، اخبار دروغین قویترین سلاح هستند. دولتها یا گروههای خاص با هدف جنگ روانی و تخریب رقبا، اقدام به انتشار اخبار جعلی میکنند. این کار در زمان انتخابات یا بحرانها به اوج خود میرسد.
سیستمهای هوشمند پلتفرمها عاشق تعامل هستند. الگوریتم اینستاگرام و الگوریتم ایکس محتوایی را بیشتر نشان میدهند که لایک و کامنت بالایی بگیرد. از آنجا که شایعات جذابتر هستند، این الگوریتمها ناخواسته به پخش فیک نیوز کمک میکنند. در تلگرام نیز کانالهای بینامونشان به راحتی اخبار را بدون نظارت بازنشر میکنند.
وقتی خبری را میخوانید، اولین سوال باید این باشد: این حرف از کجا آمده است؟ همیشه به دنبال منابع معتبر خبری و منابع رسمی خبری باشید. کانالهای مجهولالهویه تلگرامی هرگز منبع قابل اعتمادی نیستند.
یکی از قویترین تکنیکها برای صحتسنجی تصویر، استفاده از جستجوی معکوس است. با ابزار Reverse Image Search گوگل، شما عکس موردنظر را آپلود میکنید تا متوجه شوید این تصویر اولین بار در چه زمانی، کجا و با چه عنوانی در اینترنت منتشر شده است.
گوگل ابزاری تخصصی به نام Fact Check Explorer دارد. شما با جستجوی عنوان خبر در این بخش، میتوانید نظر کارشناسان بینالمللی را درباره رد یا تایید آن ادعا مشاهده کنید.
یک رسانه معتبر دارای شناسنامه است. آدرس دفتر مشخص، اسامی تیم تحریریه، پایبندی به اصول اخلاقی خبرنگاری و اصلاح سریع اشتباهات، از ویژگیهای اصلی آن است.
این دست شایعات با روح و جان مردم بازی میکنند. اخبار جعلی پزشکی و روشهای درمان جعلی، معمولاً با ایجاد ترس یا امید واهی، کاربران را به خرید محصولات بیکیفیت یا ترک درمانهای واقعی تشویق میکنند.
بزرگترین اشتباه این است که هر چیزی را در اولین نگاه باور کنیم. شایعهسازان از همین تعجیل کاربران برای فریب دادن آنها استفاده میکنند.
۱. منبع اصلی را پیدا کنید. ۲. نام نویسنده را سرچ کنید. ۳. عکسها را جستجوی معکوس کنید. ۴. خبر را در چند خبرگزاری معتبر دیگر راستیآزمایی کنید.
همیشه با دید شکاکانه به اخبار نگاه کنید. از خود بپرسید: چه کسی از انتشار این خبر سود میبرد؟ هدف این نوشته چیست؟
برای مشاهده کامل مطب کلیک کنید