اقتصاد۲۴- با آغاز جنگ علیه ایران و اعلام بسته شدن تنگه هرمز، بسیاری از تحلیلگران بازار انرژی معتقد بودند جهان در آستانه بزرگترین شوک عرضه نفت در چند دهه اخیر قرار گرفته است. در آن مقطع، برآوردهای اولیه نشان میداد که بین ۱۲ تا ۱۵میلیون بشکه در روز از صادرات نفت کشورهای حوزه خلیجفارس در معرض اختلال قرار گرفته؛ رقمی که معادل بخش قابلتوجهی از عرضه جهانی نفت بود.
همین نگرانیها باعث شد قیمت نفت برنت در هفتههای نخست بحران به نزدیکی ۱۲۰ دلار در هر بشکه صعود کند و برخی بانکها و موسسات مالی از احتمال جهش قیمتها به ۱۵۰ و حتی ۲۰۰ دلار سخن بگویند. با این حال، چند ماه پس از آغاز بحران، نه تنها سناریوی نفت ۲۰۰دلاری محقق نشد، بلکه قیمت نفت برنت به زیر ۹۰دلار در هر بشکه بازگشت. نفت برنت روز جمعه ۱۲ ژوئن به کف سهماهه و زیر ۸۷دلار در هر بشکه سقوط کرد و به پایینترین سطح خود از اوایل ماه مارس رسید. این پرسش اکنون بیش از هر زمان دیگری مطرح است که چه سپرهایی مانع تحقق یکی از بدبینانهترین پیشبینیهای تاریخ بازار نفت شدند؟
سپر اول؛ عدم توقف نفتکشها: مهمترین فرض اشتباه بازار در روزهای ابتدایی بحران این بود که بخش عمده صادرات نفت خلیجفارس متوقف خواهد شد. اما شواهد بعدی نشان داد جریان صادرات هرگز بهطور کامل قطع نشده است. دادههای شرکتهای ردیابی کشتی از جمله کپلر و ورتکسا نشان میدهد که از ابتدای آوریل تا دهم ژوئن حدود ۱۳۶میلیون بشکه (روزانه ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز) نفت خام غیرایرانی از مسیر هرمز و دریای عمان راهی بازارهای جهانی شده است. در هفتههای نخست جنگ، خاموش شدن سامانههای ردیابی کشتیها و محدودیتهای نظارتی باعث شده بود حجم واقعی صادرات مشخص نباشد، اما به مرور روشن شد که بخش قابلتوجهی از نفت منطقه همچنان در حال رسیدن به بازارهای مصرف است.