هادی خرسند
انرژی و حوزه سوخت های فسیلی یکی از چالش هایی است که تقریبا اکثر کشورهای صنعتی با آن سرو کله می زنند و برای تامین منابع مورد نیاز خود با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کنند. از سویی دیگر به هر حال انرژی های تجدید ناپذیر یا همان سوخت های فسیلی روبه کاهش است و افراد و مسئولین باید به دنبال سوختی بهتر و جایگزینی آن باشند تا کمبود انرژی و مشکلاتی مانند اتمام آن دیگر روبرو نباشند.
با توجه به مشکلات متعددی که این روزها در حوزه ی انرژی وجود دارد و کمبود منابع فسیلی و ناکارآمدی سیستم های توزیع کننده زمینه حضور و ظهور استارت آپ های متعددی در این حوزه فراهم شده است.استارت آپ هایی که می خواهند در حوزه انرژی فعالیت کنند می توانند در راستای افزایش بهره وری انرژی، توسعه منابع انرژی تجدیدی پذیر، راه اندازی ارزان و بی درددسر انرژی های تجدید پذیر،نو آوری در حوزه انرژی و …. نیز فعالیت کنند .
در چند سال گذشته نقش و حضور استارت آپ ها در حوزه های مختلف پر رنگ تر شده و تاثیر آن ها را در حوزه های مختلف نمی توان نادیده گرفت. در اکوسیستمهای کارآفرینی جهانی، تمرکز بر ایجاد ایدههای نوآورانه به منظور حفظ و بهینهسازی مصرف انرژی به یک روند رایج تبدیل شده است.
استارت آپ هایی که در زمینه افزایش بهوره وی انرژی فعایت می کنند با توجه به سن زیاد ساختمان ها در ایران و هدر رفتن انرژی زیاد به علت فرسودگی زیاد سیسیتم های مدیریتی را ارائه دهند که قابلیت جلوگیری از اتلاف انرژی را داشته باشد، یا برای توسعه دادن انرژی های تجدیدی پذیر پنل ههای خورشیدی با کارایی بالایی طراحی کنند و آن ها را در اختیار مصرف کنندگان قرار بدهدند.
البته در ایران استارت آپ های مختلفی در حوزه انرژی در زمینه های مختلفی شروع به فعالیت کرده اند که چند نمونه را به شما معرفی می کنیم.
استارتاپهای حوزه سوختهای زیستی
این استارت آپ ها برای تولید سوخت هایی که به کاهش آلودگی محیط زیست کمک می کنند تاسیس شدنه و برای توسعه این سوخت ها فعالیت می کنند. برای مثال یکی از چیزهایی که برای تولید انرژی از آن کمک می گیرند جلبک یا ضایعات کشاورزی است.
استارتاپهای مدیریت انرژی مبتنی بر هوش مصنوعی (AI)
این استارتاپها از فناوری هوش مصنوعی برای تحلیل دادههای مصرف انرژی و ارائه راهحلهای بهینهسازی در ساختمانها، صنایع و شبکههای برق بهره میبرند. بهعنوان مثال، هوش مصنوعی میتواند با استفاده از کنتورهای هوشمند، به کاربران کمک کند تا مصرف انرژی خود را کنترل کرده و زمان اوج مصرف را حداقل تا پنج درصد کاهش دهند. همچنین، در ساختمانهای هوشمند، هوش مصنوعی با استفاده از سنسورها و الگوهای هوشمند، مصرف انرژی را کنترل میکند. در صنایع، هوش مصنوعی با تحلیل دادههای تولید و شناسایی نقاط ضعف فرآیندها، الگوهایی برای کاهش مصرف انرژی ارائه میدهد.
استارتاپهای تجارت انرژی همتا به همتا (P2P)
این استارتاپها پلتفرمهایی را برای خرید و فروش مستقیم انرژی تجدیدپذیر بین مصرفکنندگان و تولیدکنندگان ایجاد میکنند که میتواند به دموکراتیکسازی دسترسی به انرژی پاک کمک کند.
استارتاپهای تولید انرژی از امواج دریا
این استارتاپها با توسعه و نصب مزارع انرژی امواج در دریاها، از نیروی امواج برای تولید برق پاک بهره میبرند. این فناوری در مناطق ساحلی پتانسیل بالایی دارد. بهعنوان مثال، شرکت Sea Wave Energy Limited (SWEL) در بریتانیا و قبرس، مبدل انرژی موجی به نام «آهنربای خطموج» را توسعه داده است که روی آب قرار میگیرد و قدرت امواج را به برق تبدیل میکند.
ویژگیهای استارتاپهای موفق در حوزه انرژی
استارت آپ هایی که در حوزه انرژی توانسته اند از موفقیت های بالایی برخوردار شوند دارای ویژگی های هستند که آن ها را از دیگر استارت ها متمایز می کند. که می توان به نوآوری و ارائه راهحلهای جدید اشاره کرد. در روز هایی که به تعداد این استارت آپ ها افزوده می شود در این حوزه رقابتی، موفقیت به ارائه راهحلهای نوآورانه و خلاقانه برای چالشهای موجود در صنعت انرژی بستگی دارد. استارتاپهای فعال در این زمینه با توسعه فناوریهای پیشرفته، مانند استفاده از هوش مصنوعی برای مدیریت مصرف انرژی، ایجاد پلتفرمهای تجارت انرژی همتا به همتا، بهرهبرداری از منابع انرژی تجدیدپذیر و بهکارگیری میکروگریدها، نقش مهمی در تحول و بهبود بهرهوری انرژی ایفا میکنند. یا ویژگی های دیگری مانند داشتن تیم متخصص و باتجربه و یا قابلیت تجاریسازی ایده و انعطافپذیری و سازگاری با تغییر از جمله ویژگی هایی هستند که به رشد این استارت آپ ها کمک کرده اند.
در زیر چند نمونه استارت آپ ایرانی و خارجی را به شما معرفی کرده ایم.
شتابدهنده آبان، نخستین شتابدهنده تخصصی در حوزه آب و انرژی در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی است که با رویکرد سختافزاری و توسعه فناوری، در سال ۱۳۹۵ با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و سرمایهگذاری مشترک شرکت دانشبنیان آتیهپردازان شریف و پارک فناوری پردیس تأسیس شد.
برق یار از دیگر استارت آپ های ایرانی است که در حوزه برق و انرژی فعالیت می کند و به غیر از اینکه فروشگاهی از تجهیزات برقی در حوزه انرژی های تجدید پذیر دارد در زمینه آموزش آنلاین و خدمت رسانی به شرکتهای اداری و تجاری نیز فعالیت می کند.
سومین استارت آپ موفق ایرانی در حوزه انرژی شرکت دانش بنیان ماهان انرژی پردیس اختر می باشد که طراح وتولید کننده تجهیزات مدیریت مصرف از سال۱۳۸۶با ثبت اختراع (سیستم هوشمند مدیریت مصرف) با مهندسی معکوس تکنولوژی ژاپنی، اقدام به تولید انواع بانک خازنی با ارایش ستاره. وسایر تجهیزات مورد نیاز ادارات،صناییع وسایر مصرف کنندگان کلان انرژی درایرانت وخاورمیانه کرده است.
از استارت آپ های خارجی هم که در حوزه انرژی فعالیت می کنند و می توان نمونه های ایرانی آن ها را در داخل کشور راه اندازی کرد می توان به Sunrun و CleanChoice ENERGY اشاره کرد که کار آن ها استفاده از خورشید برای تولید برق می باشد است.