اقتصاد۲۴- مصطفی امید قائمی، بنیانگذار و نخستین مدیرعامل فرابورس ایران و اولین رییس هیاتمدیره بورس اوراق بهادار تهران درخصوص وضعیت بازار سرمایه و مقایسه این بازار با سایر بورسهای دنیا و چشمانداز این بازار به چند سوال پاسخ داده که در ادامه میخوانید.
_بازار سرمایه مکانیسمی است که در کشورهای پیشرفته به عنوان جایی با ابزارهای زیاد برای «تامین سرمایه در گردش» بنگاهها و شرکتهای بخش خصوصی و دولتی راهاندازی شده است. در ایران اما، بازار سرمایه از «عمق» زیادی برخوردار نیست و معاملات در سطح پایینی انجام میگیرد. حتی گاه از «حباب» نیز برای قیمت سهام صحبت میشود. چرا بازار سرمایه در ایران کم عمق است و میزان معاملات در این بازار نسبت به سایر بازارها محدودتر است؟
اغلب بورسهای دنیا عمر بسیار بیشتری نسبت به بازار سرمایه ایران دارند و عمر برخی از آنها تا حدود ۲۰۰ سال برآورد میشود. همه این بورسها دارای سوابقی هستند و طی این سالها هم مخاطبان و سرمایهگذاران خود را به این بازار جذب کردهاند و باید گفت بازار سرمایه ایران نیازمند زمان بیشتری است تا این مراحل را طی کند. البته بازار سرمایه در ایران هم به نسبت عمر کوتاهی که داشته تعداد مخاطبان خوبی جذب کرده است. موضوع دیگر در مورد حجم معاملات است که در این زمینه هم بورس به نسبت سالهای قبل بهتر شده است، به گونهای که در سال ۱۳۷۹ حجم معاملات یک سال به هزار میلیارد تومان هم نمیرسید این در حالی است که در حال حاضر هر روز چند هزار میلیارد تومان حجم معاملات در بورس است و این بازار توسعه خوبی پیدا کرده است. در حالی که تعداد کدهای فعال در آن سالها به صد هزار کد هم نمیرسید هماکنون چندین میلیون کد فعال در بورس وجود دارد، ضمن آنکه بحثهای فرهنگی و اجتماعی هم به مرور زمان باید مطرح شود. به نظر میآید که بازار سرمایه با کمک رسانهها و شبکههای اجتماعی در جذب مخاطبان موفق عمل کرده است. هر چند بورس به عمق لازم نرسیده، اما به نظر میرسد که از جهت توسعهای خوب عمل کرده. البته این بازار نیز نیازمند نظارت و جذب مخاطب بیشتر است و تنها موضوعی که میتواند در این مسیر موثر باشد جلب اعتماد مردم به سمت بورس است.
_بازار سرمایه جایگاه شرکتهای بزرگ و بازیگران عمده انواع و اقسام کالاهاست. چرا برعکس کشورهای دیگر که شرکتها از حضور در بازار سرمایه سود میبرند و از حضور در این بازار خشنود هستند، شرکتهای ایرانی از حضور در بازار سرمایه استقبال نمیکنند؟ نبود مقولهای به نام «شفافیت» چقدر در این موضوع تاثیرگذار است؟