
اقتصاد۲۴- برای دستیابی به هدف ظرفیت تولید ۱۲۴.۵ هزار مگاواتی در پایان برنامه هفتم در سال ۱۴۰۷ سالانه باید حدود ۶ هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور اضافه شود. برای چنین افزایش ظرفیت تولید برقی سالانه معادل حدود ۴ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز است. به عبارتی در طول پنج سال برنامه بالغ بر ۲۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز است. در برنامههای وزیر نیرو در دولت چهاردهم پیشبینی شده است که حدود ۴ میلیارد دلار توسط دولت و ۱۶ میلیارد دلار توسط بخش خصوصی برای این میزان افزایش ظرفیت تولید سرمایهگذاری شود.
اما نتایج یک مطالعه نشان میدهد که بخش خصوصی امکان و قدرت تامین مالی چنین سرمایه هنگفتی را ندارد. در واقع وزارت نیرو، در ادامه دولتهای قبلی انتظار دارد عمده سرمایهگذاری تولید برق یعنی ۸۰ درصد توسط بخش خصوصی انجام شود؛ یعنی سالانه حدود ۱۶ میلیارد دلار توسط بخش خصوصی در این صنعت سرمایهگذاری شود. اما این گزارش نشان میدهد که چنین چشماندازی نه با شرایط نهادی و زیرساختی و ابعاد مالی بخش خصوصی کشور تناسب دارد و نه با روندهای جهانی. در دهه ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ این انتظار از بخش خصوصی با مفهوم «فضای خالی مالی ناشی از خوشبینی بیش از حد» وجود داشت، اما پس از دو دهه ناکامی دولت در تحقق این سیاست نمیتوان پذیرفت که سیاستگذار از این موضوع آگاهی ندارد؛ در واقع، گزارشی که توسط معاونت بررسیهای اقتصادی اتاق تهران تهیه شده، نشان میدهد که غیرواقعی بودن این سیاست، ریشه در «اقتصاد سیاسی برق» دارد.
